ئەمڕۆ هەینی 13ـی شوباتی 2026، رۆژنامەی نیویۆرک تایمز رایگەیاند، وەزارەتی جەنگی ئەمریکا 'پنتاگۆن' بڕیاریداوە کەشتی فڕۆکەهەڵگری "یو ئێس ئێس جێراڵد فۆرد" رەوانەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بکات، هەروەها بڕیارە ئەم کەشتییە نوێیە پەیوەندی بکات بە کەشتی فڕۆکەهەڵگری "ئەبراهام لینکۆڵن" کە ئێستا لە دەریای عەرەب و ناوچەی کەنداو جێگیرە.
ئەمەش لەکاتێکدایە. ئەم جموجۆڵە سەربازییە دوای ئەوە دێت، دۆناڵد ترەمپ لە هەژماری خۆی لە "تروس سۆشیاڵ" راپۆرتێکی بڵاوکردەوە و جەختی لە ئامادەکارییەکانی پنتاگۆن کردەوە بۆ ناردنی دووەم کەشتی فڕۆکەهەڵگر بۆ ناوچەکە.

گەورەترین کەشتی فڕۆکەهەڵگری جیهان رەوانەی رۆژهەڵاتی ناوەراست کرا

مەزڵوم عەبدی لە کۆنگرەی ئاسایشی میونخ دەبێت. 
مەزڵوم عەبدی لەگەڵ 50 سەرۆکی جیهان و دەیان قسە رۆیشتوودا بانگکراوە بۆ کۆنگرەی ئاسایشی میونخ لە ئەڵمانیا.
فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات بانگهێشتەکەی قبوڵکردووە و بەشداری دەکات، لەوێ باسی بارودۆخی رۆژئاوای کوردستان و سوریا و جیهان دەکەن.
ئەمەش لەکاتێکدایە، یەکەمجارە مەزڵوم عەبدی بە سیفەتە فەرمییەکەی بانگی کۆنگرەیەکی لەم شێوەیە بکرێت.
هاوکات، کۆنفرانسەکە ئەمڕۆ هەینی 13ـی مانگ دەست پێدەکات و هەتا 15ـی ئەم مانگە لە میونخی ئەڵمانیا بەردەوام دەبێت.

مەزڵوم عەبدی لەگەڵ 50 سەرۆکی دنیا کۆدەبێتەوە

واقیع و جیهانیش پێمان دەڵێن، ڕێگای برایەتی نەتەوەو گەلان، لە سەردەمی دابەشبوونی جیهان بە سەر ناسنامە نەتەوەیی و دەوڵەت نەتەوەکاندا، داناننانە بەمافی چارەنووسی نەتەوەکاندا، جا بە درووستکردنی دەوڵەتی سەربەخۆ بێت یاخود یەکێتی ئارەزوومەندانە لە فۆرمی فیدراڵیەتدا. لەم ڕێگەیەوە نەبێت، بەبنەمای هاوڵاتێتی یەکسان و هەندێ مافی کەلتوری و زمانەوانی و بەشداری سیاسی ئەوئامانجە نایەتەدی، بەتایبەتیش بۆ نەتەوە گەورە بێ دەوڵەتەکانی وەکو کوردو ئەو پاشخانە بریندارە زۆر خایاندووەی لە چەوساندنەوەی نەتەوەییداهەیەتی،.چارەسەری نەتەوەیی واتە داننان بەنەتەوەکان و نیشتیمانەکانیان وەرێز گرتن لەو بەرەنجامانەی لێی دەکەوێتەوە، کێشە نەتەوەییەکە بەڕیشەیی چارەسەر دەکات، بەمەرجی رێزگرتن لە ئیرادەی نەتەوەی بێ دەوڵەت و ژێر دەست، چونکە یان دەیکات بە خاوەنی دەوڵەتی خۆی و سەروەر بەسەر خاك و چارەنووسی خۆیەوە، یاخود دەستکاری دەوڵەتی تاك نەتەوەی وەکو تورکیا دەکات و دەیکات بە دەوڵەتی هاوبەشی نەتەوەو پێکهاتەکان، هاوشێوەی بەلجیکاو لە ئاستێکیشدا بێت ئێستای عێراق. 

بەچارەسەربوونی کێشە نەتەوەییەکەو ئیعتیبار گێرانەوە بۆ نەتەوەکان، بەتایبەتیش نەتەوە بندەستەکان، گرێی هەست بەکەمی و سووکایەتی پێکردن و بێبەشی لایان بەرەو کرانەوە دەچێت، لێرەشەوە هەستیارییە نەتەوەییەکان کەم دەبنەوەو گیانی یەکتر تەواو کردن و بەسەریەکدا کرانەوەو لەبەرچاوگرتنی بەرژەوەندی و ئەرکە هاوبەشەکان زۆرتر دەبێت.هاوشێوەی وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا.

 بەدەر لەمە، رەتکردنەوەی مۆدێلی دەوڵەت نەتەوە و نەتەوایەتی و گرەو کردن لەسەر برایەتی گەلان لە چوارچێوەی لە نەتەوەخستنی هەمووان و لەوانەش نەتەوایەتی نەتەوەی سەردەست و کۆکردنەوەیان لەچوارچێوەی نەتەوەیەکی هاوبەشی نانەتەوەیی بەناوی نەتەوەی دیموکراتدا، کەرووی دووەمی چەمکی گەلە بەواتا دەستوورییەکەی بەهەندێ ئاڵۆزکردنەوە، نامانگەیەنێت بەهیچ، چونکە تواناکانی کورد، واقیعی جیهانی، بەرژەوەندییەکانی نەتەوەی سەردەست و ئاڵۆزییەکانی واقیع، لەوە بەهێزترن ڕێگە بەیۆتۆپیایەکی لەم جۆرەبدەن.

ئایدۆلۆژیاو پرۆژەیەکیش تەنها مەرج نییە جوان و سەرنجڕاکێش بێت، بەڵکو دەبێت واقیعیش بێت و قابیلی جێ بەجێکردن بێت، دەنا قوربانیدانەکان لەپێناو خودی ئایدۆلۆژیاکە دادەبن بێ ئەوەی هیچ گۆڕانێکی قووڵ لە واقیعدا درووست بکەن. نەتەوە سەردەستەکانی ئەو وڵاتانەی کوردیان بەسەردا دابەشکراوە، لەچوارچێوەی پێدراوەکانی جیهان و ئەم قۆناغەی مێژووی مرۆڤایەتیدا، ئامادەنین دەست لە پێناسی نەتەوەیی خۆیان هەڵبگرن ولەسەرداوای ئێمە ببن بە گەل و توخمی نەتەوەیەکی دەستکردی بێ ڕۆح بەناوی نەتەوەی دیموکرات، بۆیە ئەوەی لاواز دەبێت، تەنها نەتەوایەتی کوردیی خۆیەتی، مۆدێلی دەوڵەت- نەتەوەش وەك خۆی دەمێنێت وبەردەوام دەبێت، تالەسەر ئاستی جیهان ومێژووی مرۆڤایەتیدا تێدەپەرێێنرێت و فۆرمێکی تری خۆ رێکخستن شوێنی دەگرێتەوە، کەلەئاسۆی نزیك ومامناوەندا شتێکی لەوجۆرە دیارنییەو هەموو ئەوەی هەیە ئاڵوگۆرە لەنێو خودی ئەم مۆدێلە لەدەوڵەتدا.، ئێمەش سەرەنجام لەم ڕاستی و بەڵگە نەویستەی ئێستای جیهان هەر تێدەگەین، بەڵام هەروەك وتم دوای ئەوەی زۆر دەرفەت لە دەستی نەتەوەکەمان دەچێت.
 
بۆیە ئەم دیدە بۆ نەتەوایەتی و دەوڵەت نەتەوەو نەتەوەی دیموکرات و پێکەوە ژیان و خوشك و برایەتی گەلان، کێشەی هەست بە برایەتی نەکردنی کورد چارەسەر ناکات، لەواقیعیشدا رووی دووەمی گووتاری فەرمیی ئەو دەوڵەت نەتەوانەش پێکدەهێنێت کەکوردیان بەسەردا دابەشکراوە بەهەندێ جیاوازییەوە، چونکە ئەوانیش کێشەکە لە کوردو داواکارییەکانی و خۆپێناسە کردنی رۆڵەکانی وەك نەتەوەیەکی خاوەن نیشتیمان و دیرۆك و ناسنامەی جیاوازدا دەبینن، لە کاتێکدا هەروەك باخچەلی دەڵێت، لەروانگەی ئەوانەوە کورد نەتەوە نیە، بەڵکو ئەتنیك و قەومە!.

ئێمەش بەم دیدەمان بەو واتا باوە ناسیۆنالیستە کە جیهانی نوێی لەسەر درووست بووە، دەیخەینەڕوو، کورد نەتەوە نییە! نەتەوایەتی کوردی و دەست گرتن بە گووتارەکەشیەوە رێگەی رزگاری نییە هەربۆیە دەستبەرداری بووین و بەدوای فۆرمێکی تری خۆپێناسەکردن و چارەسەریدا گەراوین و لەوسەرەرێگەشدا گەیشتووین بە نەتەوەی دیموکرات.

بەڵام هەرگیز ئەمە وا ناکات بەرامبەرەکان واز لە نەتەوایەتی و دەوڵەت نەتەوەی خۆیان بێنن، لەکاتێکدا کێشەی گەورە بۆ تێکۆشان و خۆ پێناسەکردن و رێکخستنی کورد درووست دەکات.

بۆیە تا لە چوارچێوەی ئەم دەوڵەتانەی ئێستادا دان بە کوردستان و کورد وەك نەتەوەو ناسیۆنالیزمی کوردیدا نەنرێت، دەوڵەتی کوردستان یاخوود لانی کەم لە فۆرمی فیدراڵییەتدا کورد خودان سەروەری ناوخۆیی و هاوبەشی ئەم دەوڵەتانەی ئێستا نەبێت و پێناسەی دەوڵەت نەگۆڕێت- کە هەر ئەمەش وا دەکات دەستکاری جەوهەری دەوڵەتەکە بکریت و لە دەوڵەتی نەتەوەیەکی دیاریکراوەوە بگۆڕیت بۆ دەوڵەتی کۆی نەتەوەو پێکهاتەکانی ناوی کە لەڕێی دەستوورێکی مەدەنی تەوافوقییەوە دێتەدی- هیچ دەرفەتێکی ڕاستەقینە لە بەردەم پیادەکردنی بنەمای برایەتی گەلاندا بوونی نییە، بەڵکو چارەسەریی نەتەوەی دیموکرات وەك خەیاڵیکی خۆش دێتە پێش چاوو، هەربۆیە دەکرێت بیرۆکەیەکی لەم شێوە، بە کەڵکی ئەوە بێت دۆخێکی سرووشتیی گریمانەکراو پێکبێنیت، بەڵام ناکرێت بەچارەسەرێکی واقیعی بۆ کێشەی ئێستای کوردو بەگشتی کێشە نەتەوەییەکانی تر بخرێتە روو، چونکە بەکردەوە دەچێتە خزمەت دیدی دەوڵەت نەتەوەکانی ئێستا بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە بەهەندێ سازشی ناجەوهەریەوە، کە ئەویش ئەوەیە وەرن هەموومان برا بین و پێکەوە بژین کوردەکان مافە کەلتووریەکانیان هەبێت و دان بە دیفاکتۆی دەوڵەت نەتەوەی سەردەستدا بنرێت و کەس لە دەرەوەی رەوایەتی و جوارچێوەی دەوڵەت و لۆژیك و پێوەرەکانی، خۆی وەك نەتەوەو خودان جووڵانەوەو داواکاریی نەتەوەیی نەناسێنێت و نەبینێت.
 
لە کاتێکدا بۆ ئەوەی برایەتی بێتە دی، دەبێت دانپێدانان بەیەکتردا لەئارادا بێت، دانپێدانانی ڕاستەقینەو ئەوەی ئێمەش مەبەستمانە نایەتەدی، ئەگەر وەك ئەوەی من هەم وخۆم دەبینم و وێنادەکەم دانم پێدا نەنرێت، چونکە بەدەر لەوە تۆ دان بەخۆتدا دەنێی لە مندا، واتە منێکت دەوێت خزمەت بەوێناکانت بۆ من بکات، بەدەر لەوەی منی راستەقینە چیم و کێم. 

ئەگەر وریاش نەبین ئایدۆلۆژیای نەتەوەی دیموکرات لەسۆنگەی رەتکردنەوەی نەتەوایەتی و چارەسەری نەتەوەیی بۆ کێشەی کورد، بەدیهێنانی ئەم ئامانجە بۆ نەتەوە سەردەستەکان ئاسانتر دەکات و وێنەی کورد لای خۆی دەشێوێنێت، بەحوکمی ئەوەی لەچوارجێوەی مەنزوومەیەکی گووتاریی تیکەڵکراوی ئایدۆلۆژی ئاڵۆزدا خۆی دەبینێت و ماف و پێگەی خۆی دیاری دەکات. ئەوەش دەیکات بەشتێك لەناو شتەکاندا نەك تەواەری تێکۆشانی قۆناغی ئەوەی کاتی خۆی نانرابوو ڕزگاری نیشتیمانی. 

لە برایەتی گەلانەوە بۆ برایەتی کوردان و نێو ماڵی نەتەوەیی.

ئەگەر هەروەك کورتە ئاماژەیەکمان پێکرد نەتوانریت لەچوارچێوەی گووتاری نەتەوەی دیموکراتدا، بەکردەوە برایەتی گەلان و لەو نێوەندەشدا برایەتی کوردو گەلانی دراوسێی بەدیبێنیت، لەسۆنگەی ناواقیعیبوون و گەورەیی بەربەستەکان و نائامادەیی نەتەوە سەردەستەکان بۆ دەست هەڵگرتن لە ئیمتیازە زۆرو زەبەندەکانیان لەوانەش دەولەت، ئەوا بەئاقاری نێو ماڵی نەتەوەیی کوردیدا، دەتوانێت کێشە خوڵقێن و پەرتکەر بێت، بەحوکمی دەستپێکردن لە ئایدۆلۆژیاو قووڵکردنەوەی جیاوازییەکان بۆ ئاستی خۆ پێناسە کردن وجۆری چارەسەرکردن و خۆجیاکردنەوە لەسەر ئاستی زمانی سیاسی و هێماو پێوەرو چەندین شتیتر.

واتە ئەم گوتارە لە کاتێکدا پێی وایە قسەی بۆ مرۆڤایەتی پییەو کێشەی ناهاوسەنگی پەیوەندی نێوان گەلانی ناوجەکەو لەو نێوەندەشدا پەیوەندی ناهاوسەنگی کورد بە دراوسیکانییەوە چارەسەر دەکات، نەك هەر هیچ تەرح و قسەیەکی جددی بۆ قووڵکردنەوەی برایەتی لە نێو هێزو تەوژمە کوردییەکاندا پێ نییە، بەڵکو بەنیمچە بەردەوامی لەرێی خۆ جیاکردنەوەو خود بەسەنتەرو ناوازە بینینەوە، هێندەی سەرچاوەی پەرەوازەیی بووە سەرچاوەی جۆشخواردن و یەکبوون و بەیەکدا چوونی نەتەوەیی نەبووە، لە کاتێکدا مەیدانی تاقیکردنەوە گەورەکە ئێرەیە، بەحوکمی ئەوەی هێزو ئایدۆلۆژیایەك نەتوانێت ئەوەی لەگەڵ ئەوانی دی دەیەوێت بیهێنێتەدی، لەگەڵ هاوبەش و نزیك و نێو ماڵی خۆیدا پیادەی بکات و بەدیبهینێت، چۆن دەتوانێت لەگەڵ ئەوانی تر پێیبگات؟ چونکە لەوکاتەدا جگە لە کێشەی مسداقییەت دووچاری کێشەی نوێنەرایەتی کردنیش دەبێت.

کێشەی لاوازی توانای هەڵگرانی گووتاری نەتەوەی دیموکرات و ئیدارەی خۆسەر لە ناو ماڵە نەتەوەییە کوردییەکەش لەوەدایە، کە بەئاقاری نێوماڵی کوردستانیی، لە خاڵ و ناسنامە کۆکەرەکەوە دەست پێ ناکەن، واتە لە نەتەوەو نەتەوایەتیەوە دەست پێناکەن، لەو خاڵەوە کە پێمان دەڵیت، هەموو ئەوانەی بەحوکمی زمان و کەلتورو مێژوو خاك و هەستی هاوبەش خۆیان بەکورد پێناسە دەکەن، بەدەر لە ناسنامەی دینی و مەزهەبی و ئایدۆلۆژی و سیاسی و کۆمەڵایەتی، نەتەوەیەکی هاوبەش پێکدەهێنن بەناوی کوردو پێویستە بەم سیفەتە خاوەنی هەست و ئامانج و ناسنامەی هاوبەش بن.

کوردستانی بوونیش وەك چوارچێوەیەکی فراوانتری ناسنامەو خۆ پێناسەکردن، دەمانکات بە خودان ناسنامەی هاوبەش لەگەڵ هەموو ئەو نەتەوەو پێکهاتانەی تر کە لە کوردستاندا لەمێژەوە برایانە پێکەوە دەژین.

هەر کێشە درووستکردن وگومانکردنێك لەبوونی نەتەوەییانەی کورد بەپێناسەباووجیهانییەکانی نەتەوە، کەبەسرووشتی حاڵ لەگووتاری نەتەوەی دیموکرات ورەتکردنەوەی نەتەوایەتی دەکەوێتەوە، پەیوەندییە کوردی کوردییەکان دووچاری کێشەو هەندێك جاریش تەقینەوە دەکات، وادەکات هاوشێوەی خەواریجەکانی سەرەتای ئیسلام کە لە چۆن لەگەڵ ناموسوڵمانێکدا هەڵیان دەکردو ژیانیان دەپاراست بەڵام موسوڵمانێك وەك ئەوان بیری نەکردایەوە دەیان کوشت، کوردێکی هەڵگری ئەم ئایدۆلۆژیایەش لەگەڵ بەرامبەرێکی نەتەوەیی هەڵبکات بەڵام لەگەڵ کوردێك کە لە رووی ئایدۆلۆژییەوە وەك ئەم نەبێت بەو جۆرە نەبێت، لانی کەم جیاوازییەکانی لەگەڵی بگەیەنێتە ئاستی ناکۆك بوون لەسەر پێناسەی نەتەوەو جۆری چارەسەریی لەدەرەوەی فۆرمە باوە جیهانییەکەوە.

بەکورتی ئەوەی کورد لەئێستادا بەپلەی یەکەم پێویستیەتی برایەتی نێوخۆی ماڵی نەتەوەیی کوردی و کۆکردنەوەی کوردە بە دەوری پرۆژەیەکی هاوبەشدا، کەئەویش پرۆژەی نەتەوایەتیی دیموکراتی کوردییە، خۆ ئەگەر رەگێکی ئیسلامیشی لەسەر ئاستی بەهاو مانادانی زۆرتر بەتێکۆشان و مردن لەو پێناوەدا تێکەڵ بکرێت لەکۆمەڵگەی زۆرینە موسوڵمانی کوردستاندا، بەهێزترو کۆکەرەوەو تۆکمەتر دەبێت

چارەسەری نەتەوەیی دەستەبەری برایەتی نەتەوەو گەلانە

وەزارەتی ناوخۆ:" ئۆتۆمبێلی "بێ سەرەتا" بە هیچ شێوەیەک تۆمار ناکرێت".
ئەمڕۆ پێنجشەممە 12ـی شووباتی 2026، هێمن میرانی، سەرۆکی دیوانی وەزارەتی ناوخۆی هەرێم ڕایگەیاند، ئەو ئۆتۆمبێلانەی بە "بێ سەرەتا" ناسراون، بە هیچ شێوەیەک لە بەڕێوەبەرایەتییەکانی هاتووچۆ تۆمار ناکرێن و هیچ ژمارەیەکیان پێ نادرێت، ئەم بڕیارە وەک هەنگاوێک بۆ ڕێگری لە سەرپێچییە یاساییەکان و پاراستنی ئاسایشی هاتووچۆ وەسف دەکرێت.
هاوکات، لە ماوەی ڕابردوودا دەنگۆی ئەوە بڵاوکرابووەوە کە ئەگەری هەیە ئەو ئۆتۆمبێلانە تۆمار بکرێن، بەڵام وەزارەتی ناوخۆ بە فەرمی ئەو دەنگۆیانەی ڕەتکردەوە و دووپاتی کردەوە، کە ئەو ئۆتۆمبێلانە نایاسایین و ناتوانرێت مامەڵەی فەرمییان بۆ بکرێت، و شۆفێران و هاووڵاتیان دەبێت ئاگاداری پارەی خۆیان بن و مامەڵە بەو جۆرە ئۆتۆمبێلانەوە نەکەن.
ئەمەش لەکاتێکدایە، وەزارەتی ناوخۆ داوا لە هاووڵاتیان دەکات پابەندی ڕێنماییەکان بن، چونکە بەکارهێنانی ئۆتۆمبێلی بێ سەرەتا بەرپرسیارێتی یاسایی لێ دەکەوێتەوە و لە کاتی بینینیدا لەلایەن مەفرەزەکانەوە، دەستی بەسەردا دەگیرێت.

وەزارەتی ناوخۆ بڕیاریدا دەربارەی ئۆتۆمبێلە بێ سەرەتاکان

بەپێی لیستی مووچەی مانگی یەک، ئەمڕۆ زۆرینەی وەزارەت و دەستەکان مووچەی مانگی یەک وەردەگرن. 
ئەمڕۆ پێنجشەممە، 12-2-2026، بەپێی ئەو لیستەی بڵاوکراوەتەوە، مووچەی مانگی یەکی مافی مرۆڤ، دەستەی دەستپاکیی، دەستەی وەبەرهێنان، دەزگای مین، ناوچەکانی دەرەوەی هەرێم، کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردن، دیوانی چاودێری دارایی، خاوەنپێداویستی تایبەت، ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردن، دارایی و ئابوریی، ناوخۆ، داد، ئەنجومەنی دادوەریی، پلاندانان، بازرگانیی و پیشەسازیی دابەشدەکرێت.
هەروەها، مووچەی سامانە سروشتییەکان، گواستنەوە و گەیاندن، کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاو، شارەوانیی و گەشتوگوزار، کار و کاروباری کۆمەڵایەتی، رۆشنبیریی و لاوان، کارەبا، ئەوقاف و کاروباری ئایینی، هێزی زێرەڤانی و بەرگریی فریاکەوتن، سەرۆکایەتی پەرلەمان، سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران، سەرۆکایەتی هەرێمیش دابەشدەکرێت.

ئەمڕۆ ئەم شوێنانە مووچە وەردەگرن

حکومەتی ماوەبەسەرچووی هەرێم رایگەیاند:" رێژەی دانیشتوانی هەرێمی کوردستان ٪14.1"ـیە و پێویستە بکرێتە بەشە بودجەی هەرێم و شایستە دەستوورییەکانی.

ئەمڕۆ چوارشەممە 11ـی شوباتی 2026، بە گوێرەی راگەیەندراوی ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ماوەبەسەرچوو، لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆدا گفتوگۆیان لەبارەی سەرژمێری گشتیی دانیشتووانی عێراق کرد کە لە مانگی 1ـی 2024 ئەنجامدراو رێژەی دانیشتووانی هەرێمی کوردستان بە ١٤.١٪ دەستنیشان کرا، دەستکاریکردنی رێژەیە لەلایەن وەزارەتی پلاندانانی عێراقەوە رەتدەكەینەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، وەزارەتی پلاندانانی فیدڕاڵ، لە دەرەوەی ئەو بڕیارەکانی حکومەتی فیدراڵ و پێچەوانەی رێكکەوتنی هاوبەشی هەردوو حکومەتی هەرێم و فیدڕاڵ، رەفتاری لەگەڵ دەرئەنجامی فەرمی سەرژمێرییەکە کردووە، کە ئەمەش کاریگەریی نەرێنیی دەبێت لەسەر شایستەکانی هەرێمی کوردستان و پێویستی بە رێکاری بە پەلە هەیە بۆ راستکردنەوەی.

پەیامێکی بەپەلە لە حکومەتی ماوەبەسەرچووەوە بۆ حکومەتی عێراق

کەشناسی هەرێم رایگەیاند، ئاسمان هەوری تەواو دەبێت لەگەڵ بارینی نمەباران و بارانی مامناوەند هەروەها لە هەندێک کاتدا هەورە تریشقەی لە گەڵدا دەبێت.
بەڕێوەبەرایەتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ بە گشتی ئاسمان هەوری تەواو دەبێت لەگەڵ بارینی نمەباران و بارانی مامناوەند لە زۆربەی ناوچەکان، هەروەها لە هەندێک کاتدا بارانی بە لێزمە و هەورە تریشقەی لە گەڵدا دەبێت، لە ناوچە شاخاوییە سنوورییەکانیش بەفرێکی کەم دەبارێت.
دەربارەی کەشوهەوای سبەینێش رایگەیاند، ئاسمان هەوری تەواو دەبێت لەگەڵ بارینی بارانی مامناوەند لە زۆربەی ناوچەکان، لە دوای نیوەڕۆ کاریگەری بارانبارین لاواز دەبێت و ئاسمان لە هەندێک شوێن بۆ نیمچە هەور دەگۆڕێت، هەروەها لە کاتەکانی بەیانی زوودا پێشبینی دروسبوونی تەمێکی کەم دەکرێت.
بەرزترین پلەی گەرمای پێشبینیکراو بۆ ئەمڕۆ:-
هەولێر : 16پلەی سیلیزی 
پیرمام : 12 پلەی سیلیزی
سۆران : 11 پلەی سیلیزی 
حاجی ئۆمەران : 7 پلەی سیلیزی 
سلێمانی : 14 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ : 16 پلەی سیلیزی
دهۆک : 15 پلەی سیلیزی
زاخۆ : 15 پلەی سیلیزی 
هەڵەبجە : 16 پلەی سیلیزی
گەرمیان : 19 پلەی سیلیزی

بارانی بەلێزمە دەبارێت و هەورە تریشقەشی لەگەڵ دەبێت

پۆلیسی کەنەدا رایگەیاند، لە ئەنجامی رووداوێکی تەقەکردن 10 کەس کوژراون و زیاتر لە 25 کەسیش برینداربوون، کە دوو کەسیان برینیان سەختە.
ئەمڕۆ چوارشەممە، 11-2-2026، پۆلیسی کەنەدا لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاند، لە قوتابخانەی ئامادەیی تەمپلەر ریج، لە ئەنجامی رووداوێکی تەقەکردندا، 10 کەس کوژراون و زیاتر لە 25 کەسیش برینداربوون، کە دوو کەسیان برینیان سەختە.
ئاماژەی بەوەشکرد، پۆلیس چوونەتە ناو قوتابخانەکە بۆ ئەوەی سەرچاوەی هەڕەشەکە بزانن، لە کاتی گەڕانەکەدا تیمەکانیان چەندین قوربانییان دۆزیوەتەوە، هەروەها کەسێک کە پێشبینی دەکرێت تەقەکەرەکە بێت بە مردوویی دۆزراوەتەوە و گومان دەکرێت خۆی كوشتبێت.

قوتابخانەیەک درایە بەر دەستڕێژی گولـلە

وەزارەتی دارایی هەرێم رایگەیاند، لە سبەینێوە دەست دەکەن بە دابەشکردنی مووچەی مانگی یەکی مووچەخۆر و فەرمانبەرانی هەرێم.
وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێم بڵاویکردەوە، سبەینێ چوارشەممە رێکەوتی 11-2-2026، دەست بە دابەشکردنی مووچەی مانگی کانوونی دووەمی فەرمانبەر و مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان دەکرێت و رۆژی شەممە 14-2-2026، کۆتایی دێت.
بەپێی لیستی مووچەی مانگی یەک، سبەینێ هەر یەک لە وەزارەتەکانی خانەنشینی شارستانی و پێشمەرگە، زیندانە سیاسییەکان، بەرکەوتوانی کیمیاباران، کەسوکاری شەهید و ئەنفالکراوان، کاروباری شەهید و ئەنفالکراوان، پەروەردە، تەندروستی و خوێندنی باڵا و توێژینەوە زانستی مووچە وەردەگرن.
وەزارەتی دارایی داواش لە مووچەخۆران دەکات، لە دوای کاتژمێر یەکی نیوەڕۆ سەردانی بانکەکان بکەن بە مەبەستی وەرگرتنی مووچەکانیان بە پێی خشتەی راگەیەندراو.

سبەینێ لەم کاتەدا ئەم شوێنانە مووچە وەردەگرن

وەزارەتی دارایی عێراق رایگەیاند، تەنیا پارەی ئەو فەرمانبەر و خانەنشینانە نێردراوە کە بە کردەیی ناویان لە لیستە پەسندکراوەکاندا هەیە و لەلایەن وەزارەتەوە پشتڕاست کراونەتەوە.
وەزارەتی دارایی عێراق لە راگەیەندراوێکدا وەڵامی وەزارەتی دارایی و ئابووریی هەرێمی کوردستانی دایەوە سەبارەت بە بوونی کورتهێنان لە تەمویلی مووچەدا و ئاماژەی بەوە کرد، خەرجکردنی پارەکە بەپێی رێنمایی خەرجیی (1/12) بووە. هەر بەپێی راگەیەندراوەکە، تەنیا پارەی ئەو فەرمانبەر و خانەنشینانە نێردراوە کە بە کردەیی ناویان لە لیستە پەسندکراوەکاندا هەیە و لەلایەن وەزارەتەوە پشتڕاست کراونەتەوە.
سەبارەت بەو کورتهێنان و جیاوازییە داراییانەی کە پەیوەندییان بە مانگەکانی رابردووەوە هەیە، وەزارەتی دارایی عێراق دەڵێت: "هەر بڕە پارەیەکی زیادە یان شایستەی مانگەکانی رابردوو لە چوارچێوەی میکانیزمی ئێستای خەرجکردن دا جێگەی نابێتەوە، چونکە ئەوە پێویستی بە گواستنەوەی یاسایی و تەرخانکردنی دارایی تایبەت هەیە؛ بۆیە ئەو بڕە پارانە لە کاتی ئامادەکردنی خشتەکانی بودجەی ساڵی 2026دا چارەسەر دەکرێن".
حکومەتی عێراق لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا جەخت لە پابەندبوونی خۆی بە ناردنی مووچەی هەموو شایستەکان لە سەرتاسەری وڵات دەکاتەوە و داوا دەکات لایەنەکان لە گواستنەوەی راستییەکاندا وردبن و لە زمانی گرژی و بیانوو هێنانەوە دوور بکەونەوە.

عێراق لەبارەی کورتهێنانی مووچەوە وەڵامی هەرێم دەداتەوە

وەزارەی دارایی رایگەیاند، تەمویلی مووچەی مانگی کانوونی دووەم خرایە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی.
وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێم لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، دوا نیوەڕۆی ئەمڕۆ سێشەممە، 10-2-2026، بڕی (931،257،000،000) نۆ سەدو سی و یەک ملیارو دووسەدو پەنجاو حەوت ملیۆن دینار وەک تەمویلی مووچەی مانگی کانوونی دووەمی فەرمانبەر و مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان خرایە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێمی کوردستان لە لقی هەولێری بانکی ناوەندی عێراق.
ئاماژەی بەوەشکرد، لە چوارچێوەی ئەو سیاسەتەی ماوەی چەند ساڵێکە حکومەتی فیدراڵ لە دژی هەرێمی کوردستان پەیڕەوی دەکات و ئەو کێشە و گرفت و بیانوانەی وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ بۆ مووچەی هەرێمی کوردستان دروستی دەکات، بۆ مووچەی مانگی کانوونی دووەمی ئەمساڵ بڕی (36،360،864،000) سی و شەش ملیارو سێ سەدو شەست ملیۆن و هەشت سەدو شەست و چوار هەزار دیناری لە کۆی تەمویلی مووچە نەناردووە کە بریتییە لە شایستەی چەند مانگی رابردووی زیاتر لە هەشت هەزار خانەنشینی سەربازی و شارستانی کە لە ساڵی رابردوودا خانەنشین کراون و دوای پەسەندکردن و تەواوکردنی دۆسیەکانیان لە مانگی کانوونی دووەم داخڵی لیستی مووچە کراونەتەوە.
ئاشکراشیکرد، ئەو خانەنشینانەی کە لە مانگی یەک داخڵی لیستی مووچە کرابوونەوە و پێویست بوو چەند مووچەیەک بەیەکەوە وەربگرن، بەڵام لە بەغداوە تەنیا یەک مووچەیان بۆ هاتووە کە مووچەی مانگی یەکی ئەمساڵە، لەو بارەیەوە تیمەکانیان لەسەر هێڵن بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە و خەرجکردنەوەی ئەو شایستانە لە نزیکترین کاتدا.

تەمویلی مووچەی مانگی یەک خرایە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی

سەرۆکوەزیرانی عێراق رایگەیاند، پڕۆسەی گواستنەوەی زیندانیانی داعش لە سوریاوە بۆ عێراق بۆ رێگریکردنە لە پشێوییەکانی ناوچەکە. 
ئەمڕۆ سێشەممە، 10-2-2026، نوسینگەی سەرۆکوەزیرانی عێراق بڵاویکردەوە، محەممەد شیاع سودانی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، پێشوازی لە ماهر سالم تەمیمی، باڵیۆزی ئوردن لە بەغدا کرد و لە کۆبوونەوەکەدا سودانی وتی، پڕۆسەی گواستنەوەی زیندانیانی داعش لە سوریاوە بۆ عێراق بۆ رێگریکردنە لە پشێوییەکانی ناوچەکە.
بە گوێرەی راگەیەندراوەکە، لە کۆبوونەوەکەدا هەردوولا باسیان لە پەرەپێدانی پەیوەندییەکان و بەهێزکردنی هاریکاریی سێقۆڵیی نێوان عێراق، ئوردن و میسر کرد بۆ چەسپاندنی ئارامی لە تەواوی ناوچەکەدا.
ئاماژە بەوەشکراوە، سودانی داوای لە وڵاتانی جیهان کردووە هاوکاری بن بۆ ئەوەی بەزوویی هاوڵاتییە تووندڕەوەکانی خۆیان لە عێراق وەربگرنەوە.

سینەمای قەلەم

گەڕان بکە بۆ نوێترین فیلم و دراما جیهانیەکان لە سینەمای قەڵەم بە زمانی کوردی و بیانی

نوێترین