وەزیری بەرگریی ڤەنزوێلا رایگەیاند، ژمارەیەکی زۆر لە ئەندامانی تیمی پاراستنی سەرۆک لەو ئۆپەراسیۆنەدا کوژراون و هێزە چەکدارەکانیش خراونەتە حاڵەتی ئامادەباشییەوە.
ئەمڕۆ یەکشەممە 4ـی کانونی دووەمی 2025، وەزیری بەرگریی ڤەنزوێلا رایگەیاند، بە مەبەستی زامنکردنی سەروەریی وڵات، هێزە چەکدارەکان لە سەرجەم ناوچەکانی ڤەنزوێلا خراونەتە حاڵەتی ئامادەباشی و "ئیستینفار"ـەوە.
ئەمەش لەکاتێکدایە، تۆڕی هەواڵی (سی ئێن ئێن) لە زاری وەزیری بەرگریی کۆڵۆمبیاوە رایگەیاند، زیاتر لە 30 هەزار سەربازی سوپای کۆڵۆمبیا لەسەر سنووری وڵاتەکەیان لەگەڵ ڤەنزوێلا جێگیرکراون.
وەزیری بەرگریی کۆڵۆمبیا ئاماژەی بەوەشکرد، هێزەکانیان ئەولەویەتیان داوە بەو ناوچانەی کە دوو رێکخراوی قاچاغچییەتی ماددە هۆشبەرەکانی تێدا جێگیرە.

"سوپا لە ئامادەباشیدایە"

ماریا كۆرینا ماچادۆ سه‌ركرده‌ی ئۆپۆزسیۆنی ڤه‌نزوێلا رایگەیاند، ئێمە ئامادەین دەسەڵات وەربگرین و پلانی 100 کاتژمێری یەکەم و 100 رۆژی یەکەممان ئامادەیە،

ئەمەش لەکاتێکدایە، ماریا کۆرینا به‌ "ژنه‌ ئاسنینه‌كه‌" ناسراوه‌ و ساڵی رابردوو خه‌ڵاتی نۆبڵی ئاشتی وه‌رگرت.

"ئامادەین دەسەڵات وەربگرین"

ئاژانسێکی ئەمریکی لە زاری سەرچاوەیەوە رایگەیاند، سەرۆكی ئەمریكا رێگەی بە سوپای ئەمریکا دا هێرشی زەمینی لە ڤەنزوێلا ئەنجام بدات.
ئەمڕۆ شەممە، 3-1-2026، ئاژانسی "سی بی ئێس نیوز"ـى ئەمریكی لە زاری سەرچاوەیەکەوە بڵاویكردەوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، چەند رۆژێک پێش وادەی خۆی رێگەی بە سوپای ئەمریکا دا هێرشی زەمینی لە ڤەنزوێلا ئەنجام بدات.
بە وتەی سەرچاوەکە، پلاندانەرانی سەربازی سەرەتا بیریان لەوە کردبووەوە، کە ئۆپەراسیۆنەکە لە رۆژی کریسمس دەستپێبکەن، بەڵام دواخرا چونکە هاوکات بوو لەگەڵ هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا لە نەیجیریا، دواتر بەهۆی خراپی کەشوهەوا دووبارە دواکەوتەوە تا ئەمڕۆ.

 ئاژانسێکی ئەمریکی: ترەمپ فەرمانی بۆردوومانکردنی ڤەنزوێلای داوە

لە رۆژی 28-12-2025ـەوە، خۆپێشاندان و ناڕەزایی دەربڕین دژی خراپی دۆخی ئابووری و دابەزینی زۆری بەهای تمەن لە تاران دەستیپێکردووە و رۆژی سێشەممە و چوارشەممە مانگرتن و ناڕەزایی دەربڕین لە ژمارەیەک شاری دیکەش روویدا.
 
دوێنێ پێنجشەممە 1ـی کانونی دووەمی 2026، لە شارەکانی مەرڤدەشت و فولادشەهری پارێزگای ئەسفەهان و لە شاری لۆردگان لە پارێزگای بەختیاری، خۆپیشاندان کرا و بەپێی ئەو ڤیدیۆیانەی بڵاوکراونەتەوە، هێزە ئەمنییەکان بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران گازی فرمێسکڕێژ بەکاردەهێنن و تەقەیان لێ دەکەن و لە بەرامبەردا خۆپیشاندەرانیش رووبەڕووی هێزە ئەمنییەکان دەبنەوە. 
 
بەپێی ئەو زانیارییە نافەرمییانەی تاوەکو ئێستا بڵاوکراونەتەوە، لە شاری لۆردگان دوو گەنجی 21 ساڵ و 28 ساڵ و لە فولادشەهریش کەسێک بە ناوی داریوش ئەنساری بە تەقەی هێزەکانی ئێران کوژراون و لە کوویەشتی لوڕستان گەنجێکی 22 ساڵ بە ناوی ئەمیرحیسام کوژراوە و لە شاری ئەزنای پارێزگای لوڕستان سێ کەس بە تەقەی هێزە ئەمنییەکان کوژران، کە بە کۆی گشتی تا ئێستا 7 کوژران هەبووە لە خۆپیشاندانەکانی ئێران.
 
لە تارانی پایتەخت دوای ئەوەی محەممەدسادق موعتەمدیان، پارێزگاری تاران رایگەیاند، بە هاوکاری پۆلیس ناڕەزایەتیی کاسبکارانیان کۆنترۆڵ کردووە، رۆژی پێنجشەممە جارێکی دیکە لە بازاڕی میوە و سەوزەی شاری تاران خۆپیشاندان بەڕێوەچوو.
 
بەشێک لە دووکان و بازاڕەکانی پایتەختی ئێران رۆژی پێنجشەممە داخران، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا چەندین ڤیدیۆ بڵاوکراونەتەوە لەبارەی بەڕێوەچوونی مانگرتن لە شاری ئەسفەهان و دەوترێت، کاسبکاران بە نیشانەی ناڕەزایی مانیان گرتووە و دووکانەکانیان داخستووە.


فاتمە مهاجرانی، وتەبێژی حکومەتی ئێران رۆژی پێنجشەممە رایگەیاند، پارێزگارەکان راسپێردراون گوێ لە خواستی نوێنەرانی پیشەوەران و کاسبکاران بگرن، بۆ ئەوەی بڕیاری دروست بدرێت و کێشەکان چارەسەر بکرێن.

هەروەها لە کوویەشت، کرماشان، ئەراک، ئەسەدئاوای هەمەدان، بابول، رەشت، سەبزەوار و ژمارەیەک شاری دیکە خۆپیشاندان کرا و گرژی لەنێوان خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەکانی ئێران روویدا.
 
لە کوویەشتی لوڕستان، هێزە ئەمنییەکان بۆ بڵاوەپێکردنی خەڵک تەقەیان کرد و گازی فرمێسکڕێژ بەکارهات و درەنگانی ئێوارە لە ئەنجامی ئەو گرژییەدا گەنجێکی 22 ساڵ بە ناوی ئەمیرحیسام گیانی لەدەستدا، سوپای پاسداران رایگەیاند، ئەو گەنجە ئەندامی سوپا بووە، بەڵام رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ لە زاری شایەتحاڵانەوە رەتیدەکەنەوە و دەڵێن، بە تەقەی هێزەکانی سوپای پاسداران کوژراوە.
 

کازم نەزەری، داواکاری گشتیی کوویەشت دەڵێت، شەوی چوارشەممە 20 کەس دەستبەسەر کراون.
 
محەممەد ڕەزا هاشمی، بەڕێوەبەری پۆلیسی پارێزگاکە لەوبارەیەوە رایگەیاند، ژمارەیەک لە خۆپێشاندەران هێرشیان کردووەتە سەر بنکەیەکی پۆلیس و لە ئەنجامدا هێزە ئەمنییەکان تەقەیان لێکردوون.
 
بە وتەی محەممەد ڕەزا هاشمی، لە ئەنجامی تەقەکردنەکەی پۆلیسدا، سێ کەس لە خۆپێشاندەران کوژراون و ژمارەیەکیش بریندار بوون.

دوای دەستپێکردنی خۆپیشاندانەکان، سەرۆکی بانکی ناوەندیی ئێران دەستی لەکارکێشایەوە و عەبدولناسر هیمەتی کرایە سەرۆکی نوێی بانکی ناوەندیی ئەو وڵاتە. هیمەتی رۆژی چوارشەممە رایگەیاند، بەهای تمەن و دۆخی بازاڕ سەقامگیر دەکەن و پێش بە گەندەڵی لە بازاڕی دراو دەگرن.

لە ئێران چی دەگوزەرێت؟ چەند کەس تا ئێستا کوژراون؟

سکرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران رایگەیاند:" پێویستە ترەمپ بزانێت دەستوەردانی ئەمریکا لەم پرسە ناوخۆییەدا یەکسانە بە تێکچوونی دۆخی تەواوی ناوچەکە و لەناوبردنی بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا ".
 
ئەمڕۆ هەینی 2ـی کانونی دووەمی 2026، عەلی لاریجانی، سکرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران رایگەیاند:" بە هەڵوێستی بەرپرسانی ئیسرائیل و ترەمپ، پاشخانی رووداوەکە روون بووەوە" و "ئێمە هەڵویستی کاسبکارانی ناڕازی لە کەسانی تێکدەر جیا دەکەینەوە ".
 
ئاماژەی بەوەشکرد:" پێویستە گەلی ئەمریکا بزانێت کە ترەمپ ئەم سەرکێشییەی دەستپێکردووە، پێویستە ئاگاداری سەربازەکانیان بن ".
 
ئەمەش لەکاتێکدایە، قسەکانی عەلی لاریجانی دوای ئەوە دێت کە ترەمپ رایگەیاند:" ئەگەر ئێران تەقە بکات و بە تووندوتیژی خۆپیشاندەرانی ئاشتیخواز بکوژێت، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە هانایانەوە دێت" و دەشڵێت: " ئێمە ئامادە و پڕچەکین و ئامادەی جووڵەین ".

ئێران وەڵامی هەرەشەکەی ترەمپ دەداتەوە

سەرۆکی ئەمریکا هەڕەشە لە ئێران دەکات و دەڵێت، ئەگەر خۆپێشاندەران بکوژن ئەوا بەهانایانەوە دەچن. 
 
ئەمڕۆ هەینی 2ـی کانونی دووەمی 2026، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تروس سۆشیال رایگەیاند:" ئەگەر ئێران تەقە بکات و بە تووندوتیژی خۆپیشاندەرانی ئاشتیخواز بکوژێت، ئەوا ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە هانایانەوە دێت"، دەشڵێت:" ئێمە ئامادە و پڕچەکین و ئامادەی جوڵەین ".

ترەمپ هەرەشە لە ئێران دەکات و دەڵێت: پڕچەک و ئامادەین

نرخی زێڕ دابەزی و لە ئێستادا نرخی یەک ئۆنسەی کانزاکە بە زیاتر لە چوار و ھەزار و 325 دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، 1-1-2026، نرخی ئۆنسەیەک زێڕ بە چوار و ھەزار و 325 دۆلار و 44 سەنت مامەڵەی پێوەدەکرێت و بەراورد بە دوێنێ چوارشەممە، نرخەکەی دابەزیوە.

نرخی ئێستای زێڕ لە بازارەکانی هەرێم بەم شێوەیەیە:-

یەک مسقاڵ زێڕی عەیارە 18 بە 747 هەزار دینارە.
یەک مسقاڵ زێڕی عەیارە 21 بە 872 هەزار دینارە.
یەک مسقاڵ زێڕی عەیارە 22 بە 913 هەزار دینارە.
یەک مسقاڵ زێڕی عەیارە 24 بە 996 هەزار دینارە.

نرخی زێڕ دابەزی

پوتین بە ترەمپ دەڵێت هەڵوێستی ڕوسیا دەگۆڕێت دوای ئەوەی ئۆکرانیا شوێنی نیشتەجێبوونی کردە ئامانج.

مۆسکۆ 29ـی کانوونی دووەم کرێملین ڕایگەیاند، ڤلادیمێر پوتین، سەرۆکی ڕووسیا بە دۆناڵد ترەمپی ڕاگەیاند، ڕووسیا پێداچوونەوە بە هەڵوێستی خۆیدا دەکات لە دانوستانەکانی ئاشتیدا، دوای ئەوەی مۆسکۆ بە هێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئۆکرانیا بۆ سەر یەکێک لە شوێنەکانی نیشتەجێبوونی سەرۆکی ڕووسیا ئەنجامدرا.

ئۆکرانیا ئیدیعاکانی ڕووسیای ڕەتکردەوە کە ٩١ فڕۆکەی بێفڕۆکەوان هێرشیان کردە سەر شوێنی نیشتەجێبوونی پوتن لە باکووری ڕووسیا و بە درۆ ناوی برد و مۆسکۆی تۆمەتبار کرد بەوەی هەوڵی تێکدانی دانوستانەکانی ئاشتی دەدات، تا ئێستا ڕووسیا بەڵگەی نەخستووەتەڕوو کە ئۆکرانیا هێرشەکانی ئەنجامداوە.

یوری ئوشاکۆڤ، ڕاوێژکاری سیاسەتی دەرەوەی کرێملین ڕایگەیاند، ئەمڕۆ پوتین و ترەمپ قسەیان کردووە، هەروەها ترەمپ و ڕاوێژکارە باڵاکانی پوتینیان لەبارەی دانوستانەکانی لەگەڵ ئۆکرانیا ئاگادارکردووەتەوە.

ناوبراو لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا رایگەیاند: ئەمریکییەکان ڕایانگەیاند کە لەم دانوستاندنانەدا بە توندی جەختیان لەسەر پێویستی هەنگاوی ڕاستەقینەی کیێڤ کردەوە بۆ یەکلاییکردنەوەی کۆتایی ململانێکان، نەک خۆی لە پشت داواکارییەکانی ئاگربەستی کاتی ئاگربەستەکەوە بشارێتەوە.

ڕووسیا پێداچوونەوە بە هەڵوێستی خۆی دەکات سەبارەت بە کۆمەڵێک ڕێککەوتن کە لە قۆناغی پێشوودا ئەنجام دراون، هەروەها بە گفتوگۆ بەردەوامەکان.

ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی، سەرۆکی ئۆکرانیا پێشتر ڕایگەیاندبوو، ئەو بانگەشەیەی کە بڵاوبووەتەوە کە گوایە ئۆکرانیا هێرشی کردووەتە سەر شوێنی نیشتەجێبوونی پوتین، "بە تەواوی هەڵبەستراوە و ئامانج لێی پاساودانی هێرشی زیاترە بۆ سەر ئۆکرانیا، لەنێویاندا کیێڤ، هەروەها ڕەتکردنەوەی ڕووسیا لە هەنگاوە پێویستەکان بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕەکە ".

"هەڵوێستی ڕوسیا دەگۆڕێت دوای ئەوەی ئۆکرانیا ئەنجامیدا "

چاوەڕوان دەکرێت کۆبوونەوەیەکی چارەنووسساز لە نێوان نەتانیاهۆ و ترەمپ بکرێت لەبارەی تاوتوێکردنی داهاتووی ڕێککەوتننامەی ئاگربەستی غەززە.


گفتوگۆکان لەسەر چارەنووسی ڕێککەوتنی ئاگربەستی غەززە بەردەوامن، ئەمجارە لە ئەمریکا، بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل ڕۆژی دووشەممە لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا کۆدەبێتەوە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر ئایندەی ڕێککەوتنەکە، لەکاتێکدا پێدەچێت بەردەوامبوون بۆ قۆناغی دووەمی وەستابێت.

ئەمە پێنجەمین سەردانی ناتانیاهۆیە لە ئەمساڵدا بۆ ئەمەریکا و چاوەڕوان دەکرێت لەگەڵ سەرۆکی ئەمەریکا چەندین بابەتی بەرفراوانی ناوچەیی تاوتوێ بکات، لەوانە: ئێران، گفتوگۆ لەسەر ڕێککەوتنی ئەمنی نێوان ئیسرائیل و سوریا، ئاگربەست لەگەڵ هەسەدە لە لوبنان، هەنگاوەکانی داهاتووی ڕێککەوتنی غەززە.

ئەم سەردانە لە کاتێکدایە کە ئیدارەی ترەمپ و نێوەندگیرانی ناوچەکە هەوڵدەدەن بەردەوامیبدەن بە ڕێککەوتنەکە بەرەو قۆناغی دووەم کە لە مانگی تشرینی یەکەمی ڕابردوودا واژۆکرا.

بەڵام ئاگربەستی نێوان هەردوولا بەهۆی چەندین پێشێلکارییەوە تێکچووە و هەریەکەیان ئەوی دیکەیان بە پێشێلکاری تۆمەتبار کردووە. نێوەندگیران ترسیان لەوە هەیە کە هەریەکە لە ئیسرائیل و حەماس لە بەردەوامبوون بەرەو قۆناغی داهاتوو بوەستن.

لە قۆناخی دووەمی ڕێککەوتنەکەدا، کشانەوەی هێزەکانی ئیسرائیل لە پێگەکانی ئێستایان لە غەززە، گواستنەوەی کۆنتڕۆڵی کەرتی غەززە بۆ دەسەڵاتێکی کاتی لە جیاتی حەماس و جێگیرکردنی هێزێکی سەقامگیری نێودەوڵەتی دیاریکراو.

بەگوێرەی زانیارییەکانی کۆشکی سپی، بڕیارە ترەمپ لە کاتژمێر 1:00ـی پاشنیوەڕۆ لە شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی لە مار-ئا-لاگۆ لە پاڵم بیچ لە ویلایەتی فلۆریدا لەگەڵ نەتانیاهۆ کۆببێتەوە، کە سەرۆکی ئەمریکا پشووەکانی تێدا بەسەر دەبات.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل، سەرەڕای ئەوەی لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی 2025ـدا لەلایەن دادگای تاوانەکانی نێودەوڵەتییەوە بڕیاری دەستگیرکردنی بۆ دەرچووە، گەشت دەکات بۆ ئەمریکا.


هەرچەندە فەرمانی دەستگیرکردنەکە هیچ کاردانەوەیەکی بەرجەستەی لێنەکەوتەوە، بەڵام کاریگەری لەسەر گەشتەکانی سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل هەبوو.
بەگوێرەی ڕۆژنامەی ئیسرائیلی و ڕۆژئاواییەکان، پێشتر ناتانیاهۆ ناچار بووە ڕێگەی درێژتر بگرێتەبەر لە گەشتەکانیدا بۆ نیویۆرک بۆ ئەوەی خۆی لە ئاسمانی هەندێک وڵاتی ئەوروپی دوور بخاتەوە، بەمەش ڕێگری لە پابەندبوون بەو وڵاتانە دەکرێت کە فەرمانی دەستگیرکردنەکە جێبەجێ بکەن.

دادگا لەو کاتەدا فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ محەمەد دیف، فەرماندەی گشتی لیواکانی عیزددین ئەلقەسام (باڵی سەربازی حەماس) دەرکردبوو، بەهۆی ئەوەی گوایە تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی و تاوانی جەنگی لە سەر خاکی دەوڵەتی ئیسرائیل و دەوڵەتی فەلەستین لە 7ـی تشرینی یەکەمی 2023ـەوە ئەنجامدراوە.

بەڵام دادگا لە 26ـی شوباتی 2025، دوای ئەوەی داواکاری گشتی لە مردنەکەی ئاگادارکرایەوە، دادگاییکردنی کۆتایی پێهێنا.

گواستنەوە بۆ قۆناغی دووەمی ڕێککەوتنی ئاگربەست بەخاوی دەمێنێتەوە، سەرەڕای ئەوەی ئیدارەی ترەمپ دەیەوێت لەگەڵیدا هەنگاو بنێتە پێشەوە، ترەمپ ئەو ڕێککەوتنەی بە یەکێک لە دەستکەوتە گەورەکانی خۆی لە ساڵی یەکەمی خولی دووەمی خۆیدا زانی.

ستیڤ ویتکۆف، نوێنەری ئەمریکا و جارێد کوشنەر، زاوای سەرۆک، سەرەتای مانگی کانوونی دووەم لە میامی لەگەڵ نوێنەرانی قەتەر، میسر و تورکیا- وڵاتانی نێوەندگیری- لە میامی کۆبوونەوە.

ئیسرائیل و حەماس ماوەیەکە تۆمەتەکانیان بە پێشێلکردنی ڕێککەوتنەکە ئاڵوگۆڕ دەکەن، پێش ئەوەی دانوستانەکان بۆ گواستنەوە بۆ قۆناغی دووەم دەست پێبکات، ئیسرائیل داوای گەڕاندنەوەی تەرمی دوایین بارمتە دەکات کە لە غەززە دەستبەسەرکرابوو، بەڵام حەماس جەخت لەوە دەکاتەوە کە هێشتا شوێنی نەدۆزیوەتەوە.

کۆبوونەوەیەکی چارەنوسساز لە نێوان ترەمپ و ناتانیاهۆ ئەنجامدەدرێت

وەزارەتی جەنگی ئەمریكا، پەیامێكی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا بڵاوكردووەتەوە و تیایدا دەڵێت: "ئەمشەو، بە فەرمانی من وەک فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان، ئەمریکا هێرشێکی بەهێز و کوشندەی لە دژی گەندەكانی داعشی تیرۆرست لە باکوری رۆژئاوای نەیجیریا ئەنجامدا". ترەمپ لە بڵاوکراوەکەدا دەڵێت: "پێشتر هۆشداریم دا بەو تیرۆریستانە ئەگەر واز لە سەربڕینی مەسیحییەکان نەهێنن باجێکی قورس دەدەن و ئەمشەو بە كرداری ئەوە روویدا، وەزارەتی جەنگ گورزێكی وردی وەشاند، كە تەنها ئەمریکا دەتوانێت ئەنجامیبدات". ئاماژەی بەوەشكردووە: "لەژێر سەرکردایەتی مندا وڵاتەکەمان رێگە نادات تیرۆری ئیسلامی توندڕەو گەشە بکات، خوای گەورە سوپاكەمان بپارێزێت و جەژنی کریسمس لە هەمووان پیرۆز بێت، بە تیرۆریستە مردووەکانیشەوە، ئەوانەشی كە ژمارەیان زیاد دەکات ئەگەر کۆمەڵکوژیەکانیان دژی مەسیحییەکان بەردەوام بێت". ‎

ترەمپ: پێشتر هۆشداریمدا و ئێستا ئەنجاممدا

ڕۆشنبیری ژاپۆنیەکان و نهێنی نوشتانەوەکەیان
لە کلتوری ژاپۆنیدا نوشتانەوە، یاخود (ئۆجیگی - ojigi) ئەو وشەیەیە کە ژاپۆنیەکان بەکاری دەهێنن بۆ ئەم کردارە نەریتیەیان.
بەپێێ حاڵەتەکە جۆری نوشتانەوەکە دەگۆڕێت، دەکرێت جوڵەیەکی بچوکی سەربێت یاخود نوشتانەوەیەکی قوڵ لە بەشی کەمەرەوە، نوشتانەوەیەکی قوڵ بۆ ماوەیەکی زۆر بەبێ سەر بەرزکردنەوە نیشانەی ڕێزگرتنە، لەهەمان کاتدا جوڵەیەکی بچوکی سەر نیشانەی فەرمی نەبوونە. 
لە ژاپۆن دوورکەوتنەوە لە بەرکەوتەی جەستەیی ( وەک تەوقەکردن و لەباوەشگرتن )، لەجیاتی ئەوە نوشتانەوەیان بۆ کەسی بەرامبەر باوە و دەگەڕێتەوە بۆ باو باپیرانیان، ئەم نوشتانەوەیە دەربڕینی ئەوەڕی ڕێزە لە مەودای کەسیی و خۆگونجاندنی کۆمەڵایەتی لای ژاپۆنیەکان کە تەنانەت لەنێو خێزانەکانیشدا لە شوێنە گشتیەکاندا.
لەجیاتی تەوقەکردن یاخود لەباوەشگرتن پشت دەبەستن بەو جۆرە نوشتانەوە بەناوبانگە، کە نەریتێکە دەگەڕێتەوە بۆ فەلسەفەی بودی و کۆنفۆشیۆس لە نێوان سەدەکانی( 5 – 8 )ـی زاینیدا ،کە لەسەر بنەمای پاراستنی مەودای کەسیی و ڕێزگرتن لە کەسی بەرامبەر دانراوە.
هەرچەندە کاریگەری لەژێر کاریگەری وڵاتانی دیکە تەوقەکردن لەکاتی کۆبوونەوە فەرمیەکان و لەکاتی کاردا بووەتە حالەتێکی دیاری جیاواز لە نەریتەکەیان، بەڵام نوشتانەوەی ژاپۆنیەکان هەمیشە سومبولی ڕێزگرتنیانە لە کەسانی بەرامبەر و خێزانەکان. 
نوشتانەوە لە کلتوری ژاپۆنیدا زیاد لە چەن واتایەکی هەیە و تەنها بۆ سڵاو کردن نیە، وەک:
• سڵاو کردن
• ماڵئاوایی کردن
• لە سەرەتای یاخود کۆتایی چاوپێکەوتنێکدا
• دەربڕینی پێزانین و سوپاسکردن
• پیرۆزبایی کردن لە کەسێک
• داوا کردنی شتێک لە کەسێک
• بابەتی ئایینی 
• نیشاندانی بەزەیی
• دەربڕینی پێزانین و بەرز نرخاندن
• دەستپێکردنی ڕێوڕەسمێکی فەرمی
• لەکاتی چوونە ژوورەوە یاخود چوونە دەرەوە لە (دۆجۆ) هۆڵی هونەرە جەنگیەکان

ڕۆشنبیری ژاپۆنیەکان و نهێنی نوشتانەوەکەیان

بەپێی هەواڵێکی ڕۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ"، جارید کوشنەر، زاوای دۆناڵد ترەمپ و تیمەکەی پڕۆژەیەکیان بۆ غەززە بە ناوی "Sunrise" (کە بە واتای ڕۆژهەڵاتن یان گەلاوێژ دێت) ئامادە کردووە.

بەپێی پلانی پرۆژەکە، کە جارید کوشنەر زاوای دۆنالد ترەمپ و ستیڤ ویتکۆف نێردەی ئەمریکا بۆ رۆژهەڵاتی ناوەراست، ماوەی کۆتا 45 ڕۆژی ڕابردوویان تەرخانکردبوو بۆ ئامادەکردنی پرۆژەکە، بە بودجەیەکی 112 ملیار دۆلاری لە ماوەی "10" ساڵی داهاتوودا، غەززە دەکرێتە شوێنێکی شاهانە و ناوەندێکی گەشتیاریی جیهانی و تەکنەلۆژی.

ترەمپ پڕۆژەکەی پەسەند کردووە و باس لەوە دەکرێت پڕۆژەکە پێشکەشی تورکیا، میسر و وڵاتانی دەوڵەمەندی کەنداو کراوە.

سینەمای قەلەم

گەڕان بکە بۆ نوێترین فیلم و دراما جیهانیەکان لە سینەمای قەڵەم بە زمانی کوردی و بیانی

جیهان