ڤۆلۆدیمیر زیلینکسی، سەرۆکی ئۆکرانیا رایگەیاند، ئامادەن هاوکاریی ئەمریکا بکەن درۆنی شاهیدی ئێرانی لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بخەنە خوارەوە، لە بەرامبەردا داوای مووشەکی پاتریۆتی سیستمی بەرگریی ئاسمانی لە ئەمریکا دەکات.

ڤلۆدیمیر زیلێنسکی: ئەمریکا داوای یارمەتی لێکردین

سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت، "هیچ بژاردەیەکمان نەبوو جگە لە هێرشکردن بۆ سەر ئێران. دەشڵێت، سوپای وڵاتەکەی توانیویەتی زۆربەی توانای مووشەکیی ئێران تێکبشکێنێت". ئەمڕۆ هەینی، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لەمیانەی پێشوازیکردن لە یاریزانانی ئینتەرمەیامی چەند تەوەرێکی لەبارەی جەنگی ئێران خستەڕوو و بەدەستکەوت بۆ خولی دووەمی سەرۆکایەتییەکەی ناوزەندی کرد. ترەمپ لەبارەی پێشهاتەکانی جەنگی ئێران، وتی، هەر کە مووشەکێک دەتەقێنن، لە ماوەی چوار خولەکدا سەکۆی هاوێشتنەکە دەپێکرێت و ئەوان سەختن و دەیانەوێت شەڕ بکەن. پەیوەندی دەکەن و دەڵێن 'چۆن رێککەوتن بکەین؟' منیش دەڵێم 'کەمێک درەنگ کەوتوون.' ئێمە ئێستا زیاتر لەوان دەمانەوێت شەڕ بکەین". دەشڵێت، "بەڕاستی هیچ بژاردەیەکی ترمان نەبوو، ئەوان هێرشیان دەکردە سەرمان ئەگەر ئێمە هێرشمان نەکردایەتە سەر ئەوان، چونکە ئەوان شێتن لە مەودای دووردا، ئەو هەنگاوانەی دەمانگرینە بەر سەقامگیریی ناوچەکە، نرخی نەوت، بازاڕی پشکەکان و هەموو شتەکانی تر بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد دەکەن.

ترەمپ: ئەگەر هێرشمان نەکردایەتە سەر ئێران ئەوان هێرشیان دەکردە سەرمان

میشێل دی نۆسترادامۆس، ئەو پزیشک و فەلەکناسە فەرەنسییەی کە لە سەدەی شانزدەهەمدا دەژیا، تا ئەمڕۆش ناوی وەک یەکێک لە گەورەترین پێشبینیکارەکانی مێژوو ماوەتەوە، کتێبەکەی کە بەناوی (پێشبینییەکان) کە لە ساڵی 1555 بڵاوکرایەوە، کۆمەڵێک چوارینەی هۆندراوەی تەمومژاوی لەخۆدەگرێت کە زۆرێک پێیان وایە ڕووداوە گەورەکانی جیهانی وەک شۆڕشی فەرەنسا، سەرهەڵدانی هیتلەر، و هێرشەکانی 11ـی سێپتەمبەری تێدا نووسراوەتەوە. بۆ ساڵی2026، ئەو کەسانەی کار لە لێکدانەوەی هۆندراوەکانی نۆسترادامۆس دەکەن تیشک دەخەنە سەر چەند خاڵێکی هەستیار کە لەگەڵ بارودۆخی ئێستای جیهاندا یەکدەگرنەوە لەوانەش: 1-جەنگی دەریایی و گۆڕانکاری لە ڕۆژهەڵات نۆسترادامۆس لە یەکێک لە چوارینەکانیدا باس لە ڕکابەرییەکی سوور دەکات کە لە دەریادا ڕوودەدات, ئەو کەسانەی لێکدانەوە بۆ هۆندراوەکانی دەکەن پێیان وایە ئەمە ئاماژەیە بۆ هەڵکشانی گرژییە سەربازییەکانی نێوان چین و ئەمریکا لە دەریادا، یاخود مەترسی لەسەر ڕێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەکان کە دەبێتە هۆی قەیرانێکی گەورەی ئابووری لە جیهاندا. 
 2-گۆڕانکاری لە دەسەلاتی بەریتانیا یەکێک لە پێشبینییە هەرە مشتومڕاوییەکان باس لە پاشایەک دەکات کە بە زۆر دەردەکرێت و کەسێک جێگەی دەگرێتەوە کە نیشانەی پاشایەتی پێوە نییە، ئەمە وەک ئاماژەیەک بۆ ناسەقامگیری لە خێزانی شاهانەی بەریتانیا و ئەگەری گۆڕانکاری لە دەسەڵاتی ئەو وڵاتەدا لە ساڵی 2026دا لێک دەدرێتەوە. 
 
3-تۆڵەی سروشت و کارەساتی ژینگەیی نۆسترادامۆس باس لەوە دەکات کە زەوی بۆ ماوەیەکی زۆر وشک دەبێت، پاشان لافاوی گەورە ڕوودەدات لە ساڵی 2026دا، ئەمە وەک هۆشدارییەک دەبینرێت بۆ گۆڕانی کوشندەی کەشوهەوا و وشکەساڵییەک کە کار دەکاتە سەر ئاسایشی خۆراک، یان بوومەلەرزە و لافاوی وێرانکەر لە ناوچە کەنارییەکاندا. 


4-سەرهەڵدانی پاشایەکی نوێ لە جیهانی تەکنەلۆژیادا هەرچەندە نۆسترادامۆس وشەی زیرەکی دەستکردی بەکارنەهێناوە، بەڵام باس لە ئامێرەکان دەکات کە دەبنە جێگرەوەی مرۆڤ, زۆرێک پێیان وایە ساڵی 2026 ئەو ساڵەیە کە زیرەکی دەستکرد کۆنترۆڵی جومگە سەرەکییەکانی بڕیاردان لە جیهاندا دەگرێتە دەست و گۆڕانکاری ڕیشەیی لە ژیانی مرۆڤایەتیدا دروست دەکات. 


زانایان و مێژوونووسان هەمیشە دەڵێن نووسینەکانی نۆسترادامۆس ئەوەندە گشتگیر و تەمومژاوین، کە دەکرێت بۆ هەر سەردەم و ڕووداوێک بگونجێندرێن, ئەوەی لایەنگرانی ئەم پێشبینییانە دەیڵێن ئەوەیە کە نۆسترادامۆس نەیویستووە ڕاستەوخۆ بدوێت تا تووشی کێشە نەبێت لەگەڵ دەسەڵاتی ئایینی لەو سەردەمەدا.

پێشبینییەکانی نۆسترادامۆس  بۆ ساڵی 2026

لەگەڵ بەروپێشچوونی گرژییەکان لە ناوچەی کەنداو و هەوڵەکانی ئێران بۆ پەکخستنی هاتوچۆ لە گەرووی هورمز، جیهان ڕووبەڕووی قەیرانێکی وزە بووەتەوە کە هاوشێوەی لە مێژووی هاوچەرخدا کەمە، ئەم گەرووە تەنها ڕێڕەوێکی ئاوی نییە، بەڵکو دەرچەی 20٪ بۆ 30٪ـی تەواوی نەوت و گازی جیهانە.
 کیشوەری ئاسیا قوربانی گەورەی داخستنی گەرووی هورمزە بەپێی نوێترین ئامارەکان، نزیکەی 80٪ بۆ 90٪ـی ئەو نەوتەی بە گەرووەکەدا تێپەڕ دەبێت بەرەو وڵاتانی ئاسیا دەچێت، داخستنی گەرووەکە مانای ئیفلیج بوونی پیشەسازییەکانی ئەم وڵاتانەیە.
چین: گەورەترین هاوردەکاری نەوتی جیهانە، ڕۆژانە چەندین ملیۆن بەرمیل نەوتی لەم ڕێگەیەوە بۆ دێت، هەرچەندە یەدەگی ستراتیژی هەیە، بەڵام بۆ ماوەیەکی درێژ بەرگەی ناگرێت.
ژاپۆن و کۆریای باشوور: ئەم دوو وڵاتە نزیکەی 90٪ـی نەوتەکەیان لە ڕێگەی گەرووی هورمزەوە دابین دەکەن، بۆ ئەوان، ئەمە تەنها قەیرانی ئابووری نییە، بەڵکو هەڕەشەیە لەسەر ژیانی ڕۆژانەی هاووڵاتییەکانیان.
هیندستان: سێیەم گەورەترین بەکاربەری نەوتە و زیاتر لە 50٪ـی پێویستییەکانی لەم گەروەوە دابین دەکات. 
 بازاڕی وزە و بازدانی نرخەکان لەگەڵ بڵاوبوونەوەی هەواڵی داخستنی گەرووەکە، نرخی نەوتی خاوی برێنت بە خێرایی بەرزبوونەوەی بەخۆوە بینی و گەیشتە سەرووی 80 دۆلار، شارەزایان هۆشداری دەدەن کە ئەگەر داخستنەکە بەردەوام بێت، نرخەکە بە ئاسانی 100 دۆلار تێدەپەڕێنێت و لەوانەیە بگاتە 150دۆلار.


قەتەر گۆشەگیر کراوە قەتەر کە یەکێکە لە گەورەترین هەناردەکارانی گازی سروشتی (LNG) لە جیهاندا، هیچ ڕێگەیەکی تری نییە بۆ ناردنی گازەکەی جگە لە گەرووی هورمز، ئەمە وڵاتانی ئەوروپاش تووشی کێشە دەکات کە لە دوای جەنگی ئۆکرانیاوە پشتیان بە گازی قەتەر بەستووە. 


لە ئێستادا جیهان ناتوانێت دەستبەرداری گەرووی هورمز بێت و هیچ بەدیلێکی تەواویشی نییە، داخستنی ئەم دەرچەیە واتای تاقیکردنەوەی توانای بەرگەی ئابووری وڵاتانی زلهێز و گواستنەوەی جیهانە بۆ قۆناغێکی نادیار و پڕ لە قەیران، داهاتووی بازاڕەکانی وزە و جێگیری نرخەکان، ئێستا زیاتر لە هەمیشە بەستراوەتەوە بەو ئارامییەی کە پێویستە لەم ناوچە هەستیارەدا هەبێت. &nbsp;

کێ زەرەرمەندی یەکەمە لە داخستنی گەرووی هورمز؟

جێگرى سەرۆکى ئەمریکا: ترەمپ ئارام نابێت، تا دڵنیا نەبێت کە ئێران چەکى ئەتۆمى نەماوە
ئەمڕۆ سێشەممە 3ـی ئازاری 2026، جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا بە کەناڵی فۆکس نیوزی راگەیاند، دۆناڵد ترەمپ ئارام نابێتەوە، تاوەکو گەرەنتى ئەوە نەکات، ئێران بۆ هەتاهەتایى چەکى ئەتۆمی نەماوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، ئەمریکا دەتوانێت بۆ ماوەیەکی کورت یان ماوەیەکی زۆر درێژ بەردەوامبێت لە جەنگ دژی ئێران.
راشیگەیاند، وێرانکردنى دامەزراوەی فۆردۆ ئامانجی کۆتایی نییە، بەڵکو ئامانجی سەرەکى داماڵینى چەکى ئەتۆمی ئێرانە بۆ هەتاهەتایى.
وتیشی، واشنتن کەسێکی دەوێت لەئێران دەسەڵات بگرێتە دەست، کە ئامادەبێت لەگەڵ ئەمریکا کاربکات.
هاوکات دەشڵێت، ئامانجی ئێمه ڕێگرتنه له وەى ئێران بۆمبى ئەتۆمى دروست بکات، به بێ گوێدانه ئەوەی چی بەسەر ڕژێمی ئێران دێت.

“ترەمپ ئارام نابێت، تا دڵنیا نەبێت کە ئێران چەکى ئەتۆمى نەماوە”

بنیامین نەتەنیاهوو رایگەیاند: هیچ کەسێک کۆریای باکووری نەوەستاند، بۆیە ئێستا چەکی ئەتۆمی هەیە، بەڵام ئێران 50 هێندەی کۆریای باکوور مەترسیدارە.

ئێران 50 هێندەی کۆریای باکوور مەترسیدارە

وەزیری جەنگی ئەمریکا دەڵێت، ئامانجیان لەم جەنگەدا لەناوبردنی تەواوی تواناکانی ئێرانە و جەختیش دەکاتەوە کە رێگە نادەن تاران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی. ئەمڕۆ دووشەممە، پیت هێگسێس، وەزیری جەنگی ئەمریکا لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا وتی، تاران لە رابردوودا مەبەستی دانوستان نەبووە، بەڵکو تەنیا کاتی کوشتووە بۆ ئەوەی پەرە بە بەرنامە ئەتۆمییەکەی بدات. وتیشی، ئێران سەرقاڵی دروستکردنی موشەک و درۆنی بەهێز بووە تەنیا بۆ ئەوەی پارێزگاری لە پەرەپێدانی چەکە ئەتۆمییەکانی بکات. لەبارەی قەبارەی هێرشەکانیشەوە، وەزیری جەنگ روونیکردەوە، هێرشی زۆر کوشندەیان لە ناوخۆی ئێران ئەنجامداوە و بۆ هیچ یەکێک لەو هێرشانەش داوای لێبوردن ناکەن. لە بەشێکی تری قسەکانیدا، ئامانجی سەرەکیی وڵاتەکەی لەم ئۆپەراسیۆنە سەربازییەدا ئاشکراکرد و ئەوەی خستەڕوو، بەشێکی زۆری هێزی دەریایی و توانای موشەکیی ئێرانیان لە ناوبردووە.

وەزیری جەنگی ئەمریکا: ئامانجمان لەناوبردنی تەواوی تواناکانی ئێرانە

فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریكا رایگەیاند، سێ‌ فڕۆكەی جۆری ئێف 15 بە هەڵە لە ئاسمانی كوەیت خرانە خوارەوە.
فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریكا لە بەیاننامەیەكدا بڵاویکردەوە، لە کاتژمێر 11:03ـی ئەمڕۆ دووشەممە، سێ فڕۆکەی جەنگی ئەمریکی F-15E Strike Eagle کە بۆ پشتگیریکردن لە ئۆپەراسیۆنی توڕەیی داستان لە ئاسمانی کوێتدا دەفڕین، خرانە خوارەوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، پێدەچێت بەهەڵە لەلایەن هێزی ئاسمانی كوەیتەوە فڕۆکەکان خرابنە خوارەوە.

ئەمریکا: بە هەڵە سێ فڕۆکەمان خراونەتە خوارەوە

تا ئێستا هیچ ئاگربەستێک رانەگەیێندراوە، سەربازانی ئەفغانستان لەسەر سنوور سەنگەریان لە پاکستان گرتووە.

سەربازانی ئەفغانستان لەسەر سنوور سەنگەریان لە پاکستان گرتووە.

لە ساڵی 2026دا، کێبڕکێی نێوان وڵاتان بۆ بەدەستهێنانی پلەی یەکەم لە بواری هێزی دارایی و بەرهەمهێناندا دەگاتە قۆناغێکی نوێ. بەپێی پێشبینییەکانی ناوەندە جیهانییەکانی وەک (سندووقی نێودەوڵەتی پارە)، نەخشەی تێچوو و داهاتی جیهان بەم شێوەیەی لای خوارەوە دەبێت: 


1. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا

ئەمریکا وەک پادشای دارایی جیهان دەمێنێتەوە. سامانی ئەم وڵاتە لە ساڵی 2026دا دەگاتە نزیکەی 29.8 تریلیۆن دۆلار.

خاڵی بەهێز: داهاتی ئەم وڵاتە زیاتر لە کەرتی تەکنەلۆژیا، چەک، و بازاڕی دراوەوە سەرچاوە دەگرێت.

 
<h3></h3>
2. چین
<h3></h3>
چین بە هەنگاوی زەبەلاح لە ئەمریکا نزیک دەبێتەوە و سامانی نیشتمانییەکەی دەگاتە 22.5 تریلیۆن دۆلار

خاڵی بەهێز: کۆنتڕۆڵکردنی بازاڕی وزە و هەناردەکردنی کاڵا بۆ هەموو جیهان.

 
<h3></h3>
3. ئەڵمانیا

ئەڵمانیا وەک هێزێکی جێگیر لە ئەوروپا، سامانی وڵاتەکەی دەگاتە 5.4 تریلیۆن دۆلار.

خاڵی بەهێز: ئەڵمانیا وەک کارگەی گەورەی ئەوروپا دەمێنێتەوە و داهاتەکەی لە فرۆشتنی مەکینە و ئۆتۆمبێلەوە دێت.

 
<h3></h3>
4. ژاپۆن

ژاپۆن بە جیاوازییەکی زۆر کەم لە دوای ئەڵمانیاوە دێت و خاوەنی 5.2 تریلیۆن دۆلار دەبێت.

خاڵی بەهێز: ژاپۆن بەهۆی فرۆشتنی تەکنەلۆژیای زیرەک و ئامێری وردی پزیشکی ئەم سامانە کۆدەکاتەوە. 
<h3></h3>
5. هیندستان

هیندستان دەبێتە سوپرایزی ساڵی 2026 و سامانی وڵاتەکەی دەگاتە 4.9تریلیۆن دۆلار.

خاڵی بەهێز: ئەم وڵاتە سوود لە هێزی گەنج دەبینێت و داهاتەکەی لە بواری خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکاندا چەند هێندە زیاد دەکات. &nbsp;

پێشەنگەکانی سامانی جیهان لە ساڵی 2026

حکومەتی عێراق ڕێکارە یاسایی و دیپلۆماسییەکانی توندتر کردووەتەوە بەرامبەر بە دیاردەی دامەزراندنی هاووڵاتییانی عێراقی لە ناو سوپای ڕووسیادا، ڕاوێژکاری ستراتیژی ئاسایشی نیشتمانی ڕایگەیاند، عێراق بە فەرمی کار بۆ گەڕاندنەوەی ئەو گەنجانە دەکات کە بە “فێڵ” براونەتە ناو جەنگی ئۆکرانیا.
ئەمڕۆ پێنجشەممە 27ـی شوباتی 2026، سەعید جیاشی، ڕاوێژکاری ستراتیژی ئاسایشی نیشتمانی و ئەندامی لیژنەی باڵای ڕووبەڕووبوونەوەی دامەزراندنی عێراقییەکان لە سوپای ڕووسیا، ئاشکرای کرد کە تا ئێستا 17 کەس دەستگیرکراون کە دەستیان هەبووە لە بردنی گەنجان بۆ ڕووسیا.
ئاماژەی بەوەشکرد، دوو لە دەستگیرکراوەکان لە دادگای نەجەف سزای زیندانی هەتاهەتاییان بەسەردا سەپێنراوە، کە ئەنجوومەنی باڵای دادوەری پشت بە ماددەی 165 دەبەستێت بۆ سزادانی هەر هاووڵاتییەک کە بەبێ ڕەزامەندی حکومەت پەیوەندی بە سوپای بیانییەوە بکات.
وتیشی، کە ئەو گەنجانە قوربانیی فێڵێکی گەورەن، سەرەتا بە ناوی “گرێبەستی خوێندن” دەبرێنە مۆسکۆ، بەڵام دوای گەیشتنیان، فشار و فێڵیان لێ دەکرێت بۆ ئەوەی گرێبەستەکانیان بگۆڕدرێت بۆ “گرێبەستی سەربازی” و ناچار دەکرێن بەشداریی شەڕی ئۆکرانیا بکەن. حکومەتی عێراق لایەنی ڕووسی ئاگادار کردووەتەوە کە ئەم ڕێکارانە “نادرووست و نایاسایین”.
هاوکات، عێراق لە دوو قۆڵەوە دەستی بە هەوڵەکانی کردووە، یەکەمیان لەگەڵ ئۆکرانیا گفتوگۆی دەستی پێکردووە بۆ ئازادکردنی ئەو عێراقییانەی کە لە ناو سوپای ڕووسیادا بوون و لەلایەن سوپای ئۆکرانیاوە بە دیل گیراون.
ئەمەش لەکاتێکدایە، بڕیارە بەم زووانە شاندێکی باڵای عێراق سەردانی مۆسکۆ بکات بۆ دڵنیابوون لە ژمارەی ڕاستەقینەی ئەو عێراقییانەی لە سوپای ئەو وڵاتەدا وەرگیراون و کارکردن بۆ گەڕاندنەوەیان.
حکومەتی عێراق جەخت دەکاتەوە کە بە پەرۆشەوە کار بۆ پاراستنی ژیانی هاووڵاتییانی دەکات و ڕێگە نادات هیچ لایەنێک گەنجانی وڵاتەکە بۆ ململانێ چەکدارییە نێودەوڵەتییەکان بەکاربهێنێت.

بە تۆمەتی فێڵکردن و ناردنی گەنجان بۆ بەرەکانی جەنگ 17 کەس دەستگیرکران

دانوستانەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا کە لە ژنێف بەڕێوەدەچێت راگیران، بەڵام بریارە دوای وەرگرتنی راوێژ، ئێوارەی ئەمڕۆ بەکاتی ژنێف دانوستانەکان دەستپێبکەنەوە

سینەمای قەلەم

گەڕان بکە بۆ نوێترین فیلم و دراما جیهانیەکان لە سینەمای قەڵەم بە زمانی کوردی و بیانی

جیهان