سه‌رۆكی ئه‌مریكا: ئێرانییه‌كان فێڵبازن، به‌ لێدانی توند و فشاری ئابوری له‌گه‌ڵیان به‌رده‌وام ده‌بم.
ئەمڕۆ سێشەممە 11ـی ئابی 2026، دۆناڵد تره‌مپ، سەرۆكی ئەمریكا ڕایگەیاند، ئێرانییه‌كان دانوستانكاری زۆر فێڵبازن، ره‌زامه‌ندی له‌سه‌ر شتێك ده‌ده‌ن و دواتر ده‌چنه‌ ده‌ره‌وه‌ و به‌ راگه‌یاندن ده‌ڵێن به‌هیچ جۆرێك ره‌زامه‌ندیمان نه‌داوه‌.
ئاماژەی بەوەشکرد، دۆخی ئێران خراپه‌، هه‌ڵاوسانی ئابوری گه‌یشتووه‌ته‌ 300% و دراوه‌كه‌یان به‌های نه‌ماوه‌.
دەشڵێت، حكومه‌تی ئێران مووچه‌ به‌ سه‌ربازه‌كانی نادات و دۆخی ئابوورییان له‌ پشێویدایه‌.
وتیشی، به‌مشێوه‌یه‌ له‌گه‌ڵ ئێران به‌رده‌وام ده‌بین: لێدانی توند و فشاری ئابوری.
هاوکات، ترەمپ ڕاشیگەیاندووە، ئێمه‌ پاره‌ی ئێران كۆنترۆڵ ده‌كه‌ین، ئه‌وه‌ی هه‌یانه‌ ‌كه‌ پاره‌یه‌كی زۆره‌، كۆنترۆڵی ته‌واوه‌تیمان هه‌یه‌ به‌سه‌ریدا.

ترەمپ: لە ئێران دەدەم.

وەزارەتی نەوتی عێراق: ئەو کەشتیانەی نەوتی عێراقیان هەڵگرت بوو، گەرووی هورمزیان تێپەڕاند.


ئەمڕۆ سێشەممە 4ـی ئابی 2026، وەزارەتی نەوتی عێراق رایگەیاند، سەرەڕای چاودێریکردنی جووڵەی کەشتییە نەوتهەڵگرەکان لە ڕێگەی سیستەمی جیهانییەوە تا گەیشتنیان بە پاڵاوگەکان، بەڵام وەزارەت بەرپرسیار نییە لە ڕێڕەوی کەشتییەکان دوای بەجێهێشتنی بەندەر.


ئاماژەی بەوەشکردووە، وەزارەتی نەوت، نەوتەکە لە بەندەر دەفرۆشێت و پاشان کڕیار بەرپرسیارێتیی گواستنەوەی بارەکە و مامەڵەکردن پێوەی لەئەستۆ دەگرێت.

دەشڵێت، وەزارەت لە ڕێگەی سیستەمی بەدواداچوونی جیهانییەوە چاودێریی جووڵەی کەشتییە نەوتهەڵگرەکان دەکات، و کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ) چاودێریی گەیشتنی بارەکان دەکات بۆ پاڵاوگەکان.

ئەمەش لەکاتێدایە، وەزارەت بەردەوامە لە فرۆشتنی نەوتی خاو، کەشتییە نەوتهەڵگرەکان پاش بەجێهێشتنی بەندەر بە گەرووی هورمزدا تێپەڕدەبن، بەڵام وەزارەت هیچ بەرپرسیارێتییەک لەسەر ڕێڕەوەکانیان یان بەدەستهێنانی مۆڵەتی پێویست لەئەستۆ ناگرێت.

کەشتییە نەوتهەڵگرەکانی سەر بە عێراق گەرووی هورمزیان تێپەڕاند

راوێژکاری راگەیاندنی مەسعود بارزانی، سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان، روونکردنەوە لەبارەی دەنگۆی کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا و سیستەمی بەرگری ئاسمانی پاتریۆت دەدات و رایدەگەیەنێت، ئەو زانیارییانەی بڵاوکراونەتەوە هەڵە تێگەیشتنیان تێدایە.

ئەمڕۆ شەممە 1ـی ئابی 2026، کیفاح مەحمود، راوێژکاری راگەیاندنی مەسعود بارزانی لە لێدوانێکدا بۆ رۆژنامەی "الشرق الاوسط" رایگەیاند، ئەمریکا تەواوی سەکۆکانی سیستەمی بەرگری ئاسمانی پاتریۆتی نەکێشاوەتەوە، بەڵکو تەنها ئەو بەشەی پێویستە بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی لە هەرێمی کوردستان، هێشتوویەتییەوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، پرۆسەی کشانەوەکە شتێکی کتوپڕ نییە و بەپێی پلانێکی پێشوەختە و رێکخراو دەستی پێکردووە و چەند مانگێکە هێزەکانی ئەمریکا سەرقاڵی ئەو رێکارانەن.

وتیشی، گەورەترین کونسوڵخانەی ئەمریکا لە هەولێرە و پێویستی بە رێکاری ئەمنی و بەرگری ئاسمانی هەیە، بەتایبەتی لەگەڵ بەردەوامبوونی هەوڵەکان بۆ بەئامانجکردنی لەلایەن ئێران یان گروپە چەکدارەکان لە عێراق.

ڕوونکردنەوەیەک دەربارەی کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا

ئەمریکا داوا لە هاووڵاتییانی دەکات ئامادەکاری بۆ جێهێشتنی عێراق و هەرێمی کوردستان بکەن


باڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە بەغدا و کونسوڵخانەی گشتیی ئەو وڵاتە لە هەولێر، هۆشدارییەکی توندی ئەمنییان بڵاوکردەوە و داوا لە هاووڵاتییانیان دەکەن بەهۆی ئاڵۆزییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە ئامادەکاری بۆ جێهێشتنی عێراق و ناوچەکە بکەن.
 
ئەمڕۆ شەممە 1ـی ئابی 2026، باڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە ڕاگەیەندراوەکەدا ئاماژەی بەوە کردووە، ڕەوشی ئەمنیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاڵۆزە و ئەگەری پەرەسەندنی چاوەڕواننەکراوی هەیە.
ئاماژەی بەوەشكرد، هەڵوێستەکانی ئێران پێشبینینەکراون و مەترسیی هەیە تاران و گروپە نزیکەکانی، دامەزراوە دیپلۆماسییەکان و بەرژەوەندییەکانی ئەمەریکا لە سەرانسەری جیهان بکەنە ئامانج، تەنانەت ئەو ناوچانەش کە پێشتر نەکراونەتە ئامانج.
 
جەختی لەوەشکردەوە، کە هۆشداری داوەتە ئەمەریکییەکانی ناو عێراق کە ئامادەباشیی تەواویان هەبێت بۆ هەر ئەگەرێکی لەناکاو، چونکە نێردەی دیپلۆماسیی ئەمەریکا لە عێراق هێشتا لەژێر بڕیاری کشانەوەی ناچاریی فەرمانبەرە ناپێویستەکاندایە. هەروەها داوایان لێدەکات بەردەوام چاودێریی گەشتەکانیان لە فڕۆکەخانە نێودەوڵەتییەکانی (هەولێر، سلێمانی، بەغدا و بەسرە) بکەن، خۆیان لە شوێنی قەرەباڵغ و گردبوونەوەکان بەدوور بگرن و پابەندی ڕێنماییە ناوخۆییەکان بن.

ئەمریکا داوا لە هاووڵاتییانی دەکات ئامادەکاری بۆ جێهێشتنی عێراق و هەرێمی کوردستان بکەن

دەستەی دەستپاکی فیدراڵیی عێراق ڕایگەیاند، شانەیەکی گەورەی گەندەڵی لە فەرمانگەی شارەوانیی دیوانییە دەستگیرکراوە.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، دەستەکە لە ڕاگەیاندراوێکدا دەڵێت، فەرمانی دەستگیرکردن و پشکنین بۆ 30 بەرپرسی پێشوو و ئێستا و بەڵێندەر، بەڕێوەبەرانی بەشەکانی لە فەرمانگەی شارەوانیی دیوانییە دەرکراوە، ئەوەش بە تۆمەتەکانی فێڵکردن لە گرێبەستی پڕۆژەکان، بەرتیل وەرگرتن، بەرزکردنەوەی ناڕەوای نرخەکان و ئەنجامدانی سەرپێچیی جۆراوجۆر کە بوونەتە ھۆی بەھەدەردانی سامانی گشتی.
هاوکات، لە چوارچێوەی فەرمانەکەدا کە بە ھەماھەنگی لەگەڵ “شانەی ھەواڵگریی ھەڵۆکان سەربە وەزارەتی ناوخۆ” جێبەجێکراوە، تا ئێستا 15 فەرمانبەر و سێ بەڵێندەر دەستگیرکراون کە کەرەستە و کەلوپەلیان بە نرخی دووھێندە و گرانبەھا بە شارەوانییەکە فرۆشتووە.
ئاماژەی بەوەشکرد، دەست بەسەر بەڵگەنامەی خەرجکردنی پارەدا گیراوە کە بەھاکەی زیاتر لە نۆ ملیار دینارە، لەگەڵ دۆزینەوەی چەندین مۆری ساختەی فەرمانبەرانی چاودێریی دارایی، ژمێریاری، لیژنەکانی کڕین و ھۆبەی باخچەکان، ھاوکات دەست بەسەر چەندین ئۆتۆمبێلی گرانبەھا و بڕێکی زۆر پارەی کاشیدا گیراوە.

18 فەرمانبەر و بەڵێندەر بە تۆمەتی گەندەڵی دەستگیرکران

وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران، هێرشی ئۆكرانیای بۆ سه‌ر كه‌شتییه‌كی بازرگانی ئێرانی له‌ ده‌ریای خه‌زه‌ر سه‌ركۆنه‌ كرد و داوایكرد، لێپرسینه‌وه‌ی توند له‌ ئه‌نجامده‌رانی ئه‌م كرده‌وه‌ تاوانكارییه‌ و بكرێت.

ئەمڕۆ یەکشەممە 26ـی تەمووزی 2026، عه‌باس عێراقچی له‌ په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فۆنیدا له‌گه‌ڵ كایا كاڵاس كۆمیساری سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی یه‌كێتی ئه‌وروپا، داوای وه‌ڵامێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان، یه‌كێتی ئه‌وروپا و كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی كرد بۆ لێپرسینه‌وه‌ له‌ ئه‌نجامده‌رانی ئه‌م كرده‌وه‌ تاوانكارییه‌.

ئاژانسی هه‌واڵی فارس نیوز رایگەیاند، عێراقچی و كایا كاڵاس جه‌ختیان له‌سه‌ر پێویستی ده‌ستپێشخه‌ری دیپلۆماسی بۆ به‌ڕێوه‌بردنی گرژییه‌كان كرده‌وه‌ و ئاماژه‌یان به‌ پێشهاته‌كانی كه‌نداو و گه‌روی هورمز كرد له‌ دوای وه‌ڵامدانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئێران بۆ ده‌ستدرێژیه‌كانی ئه‌مریكا بۆ سه‌ر ئێران.

هاوکات‌، وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران هێرشی سه‌ربازی ئۆكرانیای بۆ سه‌ر كه‌شتییه‌كی بازرگانی ئێرانی له‌ ده‌ریای خه‌زه‌ر سه‌ركۆنه‌ كرد و ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو، ئێران به‌ پێی بنه‌ما و ڕێسا بنه‌ڕه‌تییه‌كانی یاسا نێوده‌وڵه‌تییه‌كان و به‌ تایبه‌تی بنه‌مای به‌رگریكردن له‌ خۆی، درێغی ناكات و به‌رپرسیارێتی لێكه‌وته‌كانی سه‌رگه‌رمیه‌كانی ئۆكرانیا ده‌كه‌وێته‌ ئه‌ستۆی ڕژێمی ئۆكرانیا و لایه‌نگرانی و هانده‌رانیز

ئه‌مه‌ش له‌كاتێكدایه‌ پێشتر ڤۆڵۆدمیر زلێنسكی، سه‌رۆكی ئۆكرانیا ڕایگه‌یاندبوو، ئۆكرانیا ئه‌و كه‌شتیانه‌ی له‌ ده‌ریای خه‌زه‌ردا كردووه‌ته‌ ئامانج كه‌ به‌ وته‌ی خۆی باری سه‌ربازییان پێیه‌ و په‌یوه‌ندییان به‌ ئێرانه‌وه‌ هه‌یه‌، هه‌روه‌ها كه‌شتییه‌كی جه‌نگیشمان كرده‌ ئامانج.

ئیسرائیل دەیەوێت ئەوروپاش بێنێتە ناو جەنگەکەوە

سەرۆكی ئەمریكا ڕایگەیاند، ئەو گەمارۆ دەریاییەی خستوومانەتە سەر ئێران، گەمارۆیەکی زۆر توندە.
ئەمڕۆ سێشەممە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە کۆشکی سپی پێشوازی لە جۆزێف عەون، سەرۆکی لوبنان کرد و ڕایگەیاند، لە داهاتوویەکی زۆر نزیکدا هێرش دەکەینە سەر ناوچەی “جەبەل ئەلفەئس” لە ئێران.
ئاماژەی بەوەشکرد، ئەو دۆخەی لە گەرووی هورمزدا دەگوزەرێت، هیچ کاریگەرییەکی لەسەر هەڵبژاردنەکانی نیوەی خول لە ئەمریکا نابێت و ئەو گەمارۆ دەریاییەی خستوومانەتە سەر ئێران، گەمارۆیەکی زۆر توندە.
وتیشی، “سەرۆکی سووریا ئارەزوو دەکات کارێک بەرامبەر حــیزبــوڵـڵا بکات، پێموایە لەو کارەیدا کاریگەر و سەرکەوتوو دەبێت”.
ڕاشیگەیاند، ئەو کەسانەی سەرکردایەتی ئێران دەکەن، کۆمەڵێک کەسی شەڕانگێزن و ئێران بە شێوەیەکی زۆر توند ئارەزووی ئەنجامدانی دیدار و چاوپێکەوتن دەکات.
دەشڵێت، ئەگەر سەرۆکی لوبنان داوام لێ بکات، ئامادەم گفتوگۆ لەگەڵ حــیزبــوڵــڵاشدا بکەم.
هاوکات، بە وتەی ترەمپ، “تاوتوێی ئەوە دەکەین کە سوپای لوبنان کۆنترۆڵی ئەو گوندانە بکات کە حــیزبــوڵـڵا لێیان کشاوەتەوە و ئەمڕۆ لەگەڵ سەرۆکی لوبنان، رێگەکانی پشتگیریکردن و هاوکاریکردنی لوبنان تاوتوێ دەکەین و ئێمە هاوکارییەکی زۆر پێشکەش بە لوبنان دەکەین و لوبنان بۆ ماوەی چەندین دەیە زیانی زۆری پێگەیشتووە”.

ئێران ئارەزووی ئەنجامدانی دیدار و چاوپێکەوتن دەکات

ئاژانسی هەواڵی فارس رایگەیاند، هێزە چەکدارەکانی ئێران کۆنترۆڵی تەواوەتی گەرووی هورمزیان بەدەستەوە گرتووە.

بەپێی ئەم سەرچاوەیە، دۆخی ئێستای گەرووەکە و قەدەغەکردنی تێپەڕبوونی کەشتییەکان بەو رێڕەوە ئاوییە ستراتیژییەدا، وەک خۆی دەمێنێتەوە.
جەختی لەوەشکردەوە، بەردەوامبوونی ئەم دۆخە پەیوەستە بە هەڵسوکەوتی ئەمریکاوە
و تا ئەو کاتەی ئەمریکا لە سیاسەتە دوژمنکارییەکان و هەڕەشەکانی بەردەوام بێت، رێگە بە تێپەڕبوونی هیچ کەشتییەک نادرێت.
دەشڵێت، هەر بڕیارێک بۆ کردنەوە یان کۆنترۆڵکردنی زیاتری ئەم ناوچەیە تەنها لەسەر بنەمای بەرژەوەندییە نیشتمانییەکان و پاراستنی ئاسایشی ئێران دەبێت. هەروەها بەرپرسیارێتی هەر تێکچوونێکی ئاسایشی دەریایی خرایە ئەستۆی ئەو لایەنانەی کە بە سیاسەتی گێچەڵکردن، ئاسایشی ناوچەکەیان خستووەتە مەترسییەوە.

گەرووی هورمز لەژێر کۆنترۆڵی هێزەکانماندایە

نووسینگەی پارێزگاری دیالە رایگەیاند، بڕیاردرا بە کەمکردنەوەی یەک کاتژمێر لە دەوامی فەرمی رۆژانەی سەرجەم فەرمانگە حکومییەکان.
ئەمڕۆ دووشەممە، 6-7-2026، نووسینگەی عەدنان محەممەد، پارێزگاری دیالە، لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاند، بڕیاردراوە بە کەمکردنەوەی یەک کاتژمێر لە دەوامی فەرمی رۆژانەی سەرجەم فەرمانگە حکومییەکانی سەر بە پارێزگاکە.
ئاماژەی بەوەشکرد، کەمکردنەوەکەش لە کۆتایی کاتی دەوامدا دەبێت و بڕیارەکەش بە درێژایی هەردوو مانگی تەممووز (حەوت) و ئاب (هەشت) بەردەوام دەبێت، کە ناوچەکە رووبەڕووی شەپۆلی توندی گەرما دەبێتەوە.
هەر بەپێی راگەیەندراوەکە، ئەم بڕیارەی ئیدارەی پارێزگای دیالە، خانەقین و تەواوی ناوچە کوردستانییەکانی دیکەی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم دەگرێتەوە کە لە رووی کارگێڕییەوە سەر بە پارێزگای دیالەن، و فەرمانبەرانی ئەو ناوچانەش هاوشێوەی سەنتەری پارێزگاکە کاتی دەوامیان بۆ کەم دەکرێتەوە.

 کاتی دەوامی فەرمانگەکان کەمکرایەوە

ئێران پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکا ڕاگرت و هەڕەشەی داخستنی گەرووی هورمز و باب ئەلمەندەب دەکات.

ئەمڕۆ دووشەممە 1ـی حوزەیرانی 2026، ئاژانسی هەواڵی “تەسنیم”ـی ئێران ڕایگەیاندم، تیمی دانوستانکاری ئێران، وەک کاردانەوەیەک بەرامبەر بە هێرشەکانی سەر لوبنان، تەواوی ئاڵوگۆڕی پەیامەکانی لەگەڵ ئەمریکا لە ڕێگەی نێوەندگیرییەوە ڕاگرتووە.

ئاماژەی بەوەشکرد، بڕیاری ڕاگرتنی دانوستانەکان و ئاڵوگۆڕی نامەکان لەلایەن تیمە ئێرانییەکەوە وەک ناڕەزایەتییەک دراوە بەرامبەر بە بەردەوامیی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی ئیسرائیل لە لوبنان، کە بە وتەی تاران “پێشێلکارییەکی ئاشکرای ڕێککەوتنی ئاگربەستە لەسەرجەم بەرەکاندا".

دەشڵێت:"مەرجی هەر جۆرە دەستپێکردنەوەیەکی دیالۆگ، بریتییە لە ڕاگرتنی دەستبەجێی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان لە غەززە و لوبنان، لەگەڵ پاشەکشەی تەواوەتیی هێزەکانی ئیسرائیل لە ناوچە داگیرکراوەکانی لوبنان ".

وتیشی، هەر جۆرە تێگەیشتنێک لە داهاتوودا پەیوەستە بە جێبەجێکردنی ئەم داواکارییانەوە بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە.

هاوکات، سەرچاوە ئاگادارەکان ئاشکرایان کردووە کە ئێران و “بەرەی مقاوەمە” هەنگاوی بەکۆمەڵیان بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی گرژییەکان و سزادانی ئیسرائیل و لایەنگرانی خستووەتە بەرنامەی کاریانەوە و هەڕەشەی ئەوە کراوە کە “داخستنی تەواوەتیی گەرووی هورمز” و چالاککردنی بەرەکانی دیکە، لەنێویاندا گەرووی “باب ئەلمەندەب”، وەک بژاردەیەک بۆ وەڵامدانەوە لە ئارادایە.

ئێران پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکا ڕاگرت

وتەبێژی حەج و عومرەی هەرێم: رۆژی 04-06-2026، یەکەم کاروانی حاجییانی هەرێمی کوردستان کە ژمارەیان هەزار و 27 حاجییە لە رێگەی فرۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر دەگەڕێنەوە.

ئەمرۆ پێنچشەممە 28ـی ئایاری 2026، کاروان ستوونی، وتەبێژی حەج و عومرەی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئەو دەنگۆیانەی بڵاوکراونەتەوە سەبارەت بە گەڕانەوەی حاجییان لە 10-06-2026 راست نین، بەڵکو لە بەرواری 04-06-2026، لە رێگەی فرۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر دەگەڕێنەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، تاوەکو ئێستا دوایین وادەی گەڕانەوەی حاجییان دیاری نەکراوە. 

هاوکات، حاجییان دوای تەواوکردنی رێوڕەسمی حەج، چوار رۆژ لە شاری مەدینە دەمێننەوە و دەگەڕێنەوە هەرێمی کوردستان.

کاتی گەڕانەوەی یەکەم کاروانی حاجیان دیاریکرا

غالب محەمەد، بەڕێوەبەری كۆنتڕۆڵی كارەبای سلێمانی رایگەیاند: لە چەند گەڕەکێکی سلێمانی و چەند شوێنێکی دیکەش کێشەیەک لەبەرهەمهێنانی کارەبادا بە گشتی دروستبووە، بۆیە کارەبای چەند گەڕەکێکی سلێمانی و دەرەوەی شاریش بڕاوە و ناشزانین کەی ئاسایی دەبێتەوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، گۆڕانکاری لەو گەڕەکانەشدا دەکەین کە لە کاتژمێر 5:00-ی ئێوارەوە کارەبایان براوە بۆیان هەڵدەکرێتەوە و چەند گەڕەکێکی دیکە دەکوژێتەوە... بۆ ئەوەی کوژانەوەی گشتی روونەدات.
دەشڵێت، جگە لە سلێمانی، لە ئیدارەی راپەڕین و حاجیاواش لە ئێوارەوە کارەبا نییە و کوژاوەتەوە.

سینەمای قەلەم

گەڕان بکە بۆ نوێترین فیلم و دراما جیهانیەکان لە سینەمای قەڵەم بە زمانی کوردی و بیانی

رۆژهەلاتی ناوەڕاست