داهاتی نانەوتیی سلێمانی و دەوروبەری لە هەفتەیەکدا تێپەڕی؛ زیاتر لە 5 ملیار دینار تۆمار کرا کۆی داهاتی نانەوتیی پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە لەگەڵ هەردوو ئیدارەی سەربەخۆی ڕاپەڕین و گەرمیان لە ماوەی یەک هەفتەدا گەیشتە سەروو 5 ملیار و 367 ملیۆن دینار. بەپێی داتا و زانیارییەکانی ماڵپەڕی شەفافیەت بۆ چاودێری و ڕێکخستنی داهاتە نانەوتییەکان، لە ڕێککەوتی 31ی تشرینی یەکەمی 2026 تاوەکو 6ی تشرینی دووەمی 2026، کۆی گشتیی داهاتی کۆکراوە بریتی بووە لە 5 ملیار و 367 ملیۆن و 718 هەزار و 340 دینار. ئامارەکان دەریدەخەن کە شێوازی کۆکردنەوەی داهاتەکان بە جۆرێک بووە کە 77%ی کۆی گشتییەکە بە شێوەی نەختینە (کاش) و 23%ەکەی تریش بە شێوەی چەک خەزن کراوە.

ماڵپەڕی شەفافیەت داهاتی یەک هەفتەی ڕاگەیاند

نرخی زێڕ لە بازاڕەکانی جیهان و هەرێمی کوردستان بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزی ئەمڕۆ هەینی 30ی تشرینی یەکەمی 2026، نرخی زێڕ لەسەر ئاستی جیهان دابەزینێکی بەرچاوی تۆمار کرد و هەر ئۆنسەیەک بۆ 3 هەزار و 974 دۆلار دابەزی، بەو هۆیەوە لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان نرخی هەر مسقاڵێک لە سەرجەم عەیارەکان بەراورد بە دوێنێ بە ڕێژەیەکی هەستپێکراو شکایەوە. نرخی مسقاڵی زێڕ لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان بۆ ئەمڕۆ بەم شێوەیەیە: عەیارە 24: 1 ملیۆن و 77 هەزار دینار (دوێنێ: 1 ملیۆن و 101 هەزار دینار بوو، 24 هەزار دینار دابەزیوە) عەیارە 22: 987 هەزار دینار (دوێنێ: 1 ملیۆن و 9 هەزار دینار بوو، 22 هەزار دینار دابەزیوە) عەیارە 21: 943 هەزار دینار (دوێنێ: 963 هەزار دینار بوو، 20 هەزار دینار دابەزیوە) عەیارە 18: 809 هەزار دینار (دوێنێ: 825 هەزار دینار بوو، 16 هەزار دینار دابەزیوە) دابەزینی بەهای ئۆنسە بۆ خوار 4 هەزار دۆلار لە بۆرسەی جیهانیدا، هۆکاری سەرەکیی دابەزینی بەهای زێڕە لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان بۆ ئەمڕۆ هەینی.

دابەزینی گەورە لە بەهای زێڕی بازاڕەکاندا

داهاتی هەفتەی ڕابردووی سلێمانی زیاتر لە 20% کەمی کردووە داهاتی نانەوتیی هەفتەی ڕابردووی سنووری پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە، لەگەڵ هەردوو ئیدارەی سەربەخۆی ڕاپەڕین و گەرمیان، بەراورد بە هەفتەی پێشتر بە ڕێژەی زیاتر لە 20% دابەزینی بەخۆوە بینیوە و گەیشتووەتە زیاتر لە 12 ملیار دینار. بەپێی داتاکانی ماڵپەڕی شەفافیەت، کە لە لایەن نووسینگەی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستانەوە سەرپەرشتی دەکرێت، کۆی داهاتی نانەوتیی هەفتەی ڕابردووی ناوچەکە بڕی 12 ملیار و 150 ملیۆن و 220 هەزار و 74 دینار بووە، لەو بڕەش 87%ی بە شێوەی نەختینە و 13%ی بە شێوەی چەک وەرگیراوە. بەگوێرەی ئامارە فەرمییەکانی ماڵپەڕەکە، ئەم داهاتە بەراورد بە هەفتەی پێشتر کەمبوونەوەیەکی بەرچاوی تۆمار کردووە، لە کاتێکدا داهاتی هەفتەی پێشووتر گەیشتبووە 15 ملیار و 194 ملیۆن و 12 هەزار دینار، بەمەش داهاتی هەفتانە زیاتر لە 3 ملیار دینار کەمی کردووە.

داهاتی هەفتانەی سلێمانی زیاتر لە 20% دادەبەزێت

وەزارەتی تەندروستی فرۆشتنی دەرمان بە ئۆنلاین قەدەغە دەکات و هۆشداری دەداتە سەرپێچیکاران وەزارەتی تەندروستیی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بڕیاری دا بە قەدەغەکردنی کڕین و فرۆشتنی هەر جۆرە دەرمانێک لە ڕێگەی ئۆنلاین و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە، هاوکات هۆشدارییەکی توندی دایە هاووڵاتییان سەبارەت بە مەترسییە تەندروستییەکانی بەکارهێنانی دەرمان و بەرهەمەکانی کێشدابەزاندن و قەڵەوبوون، جەختیشی کردەوە کە دەرمان تەنها دەبێت بە ڕەچەتەی پزیشکی پسپۆڕ و لە دەرمانخانە مۆڵەتپێدراوەکانەوە دابین بکرێت. بەپێی ڕاگەیەندراوی وەزارەتەکە، لە سۆنگەی پاراستنی ئاسایشی تەندروستیی نیشتمانی و سەلامەتیی گشتی، هەموو جۆرە بازرگانییەکی دەرمان لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە بە نایاسایی هەژمار دەکرێت و تیمەکانی چاودێری ڕێکاری توندی یاسایی بەرامبەر سەرپێچیکاران دەگرنەبەر و ڕەوانەی دادگایان دەکەن، ڕوونیشیکردەوە کە دەرمانەکانی لاوازکردنی سەر هێڵ بەهۆی بوونی هاندەری کیمیایی توند، دەبنە هۆی بەرزبوونەوەی مەترسیداری پەستانی خوێن، تێکچوونی لێدانی دڵ، جەڵتە و زیانگەیاندن بە جگەر و گورچیلە، هەروەها دەرمانەکانی قەڵەوبوونیش ڕێژەیەکی زۆری کۆرتیزۆن و ستیرۆیدی نائاسایییان تێدایە کە بەرگریی لەش تێکدەدەن. ئەم هەنگاوەی وەزارەتی تەندروستی لە کاتێکدایە کە لە ماوەی ڕابردوودا ساغکردنەوەی گیادەرمان و بەرهەمی نایاسایی لە پلاتفۆرمەکانی وەک تیکتۆک و ئینستاگرام زیادی کردبوو، لەو چوارچێوەیەشدا کۆنتڕۆڵی جۆریی دەرمان (KMCA) ڕێکارەکانی بۆ ڕێگریکردن لە دەرمانی قاچاخ و بێمۆڵەت توندتر کردووەتەوە تا بەبێ پشکنینی تاقیگەیی نەگەنە دەستی هاووڵاتییان.

فرۆشتنی دەرمان بە ئۆنلاین قەدەغە کرا

وەزارەتی ناوخۆ: ئۆتۆمبێلی بێسەرەتا دەستی بەسەردا دەگیرێت و ڕێنمایی نوێ دەردەچێت وەزارەتی ناوخۆی حکوومەتی هەرێمی کوردستان هۆشدارییەکی توندی ئاراستەی شۆفێران کرد سەبارەت بەو ئۆتۆمبێلانەی بەبێ تابلۆی فەرمی و تەنها بە سیستەمی «کۆد» لەسەر شەقامەکاندا دەجووڵێنەوە، جەختیشی کردەوە کە هەر ئۆتۆمبێلێک بەدەر لە ڕێنماییەکانی هاتووچۆ بێت، دەستبەجێ دەستی بەسەردا دەگیرێت و لێپرسینەوەی یاسایی لەگەڵ خاوەنەکەی دەکرێت. ڕێبەر ئەحمەد، وەزیری ناوخۆی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند کە بەشێکی زۆر لە ئۆتۆمبێلە بێسەرەتاکان، بەتایبەت ئەو جۆرانەی لە ناو خەڵکدا بە «مەلیکە» ناسراون، لە پشکنینە تەکنیکییەکاندا دەرنەچوون و هیچ مەرجێکی سەلامەتییان تێدا نییە، ئاماژەی بەوەش کرد کە پێشتر هەوڵی بنبڕکردنیان دراوە، بەڵام لە هەندێک ناوچە پرسەکە کراوەتە موزایەدەی سیاسی و بە نایاسایی کۆدیان پێدراوە. وەزیری ناوخۆ ئاشکراشی کرد کە لە ئێستادا سەرقاڵی داڕشتنی ڕێنماییەکی نوێن تا بە تەواوی میکانیزمی مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو ئۆتۆمبێلانە یەکلایی بکرێتەوە کە بە شێوەیەکی یاسایی هاوردە کراون بەڵام مەرجەکانی سەلامەتییان تێدا نییە، بە مەبەستی دانانی سنوورێکی یەکلاکەرەوە بۆ ئەو پرسە.

بڕیاری نوێ بۆ ئۆتۆمبێلە بێ تابلۆکان

وەزارەتی دارایی و ئابووری لەگەڵ ئەنجوومەنی ڕاژەی گشتیی هەرێمی کوردستان ڕەشنووسی ڕێنماییەکانی بەگەڕخستنەوەی پڕۆسەی «لەجێگەدانان»یان ئامادە کرد، بە مەبەستی پڕکردنەوەی شوێنی ئەو مامۆستا و فەرمانبەرە گرێبەستانەی وەزارەتەکانی پەروەردە و خوێندنی باڵا کە بەهۆی خانەنشینبوون یان کۆچی دواییەوە خزمەتەکەیان کۆتایی هاتووە. بەپێی ڕاگەیەندراوێکی وەزارەتی دارایی، لە کۆبوونەوەیەکی هاوبەشی نێوان لیژنەی باڵای ڕێنماییەکان لە وەزارەتەکە و ئەنجوومەنی ڕاژەی گشتی، ڕێکارەکانی جێبەجێکردنی بڕیاری ژمارە 303ی ئەنجوومەنی وەزیران خرایە بەرباس کە لە 16ی ئەیلوولی ئەمساڵ دەرچووبوو، کۆبوونەوەکە تایبەت بوو بە داڕشتنی میکانیزمی دووبارە پڕکردنەوەی شوێنی ئەو وانەبێژ و فەرمانبەرە گرێبەستانەی کە پێشتر لەسەر داهاتی ناوخۆ دامەزرابوون، بەڵام بەهۆی خانەنشینبوون، دەستلەکارکێشانەوە، کۆچی دوایی یان هەر هۆکارێکی دیکە لە کارەکانیان دابڕابوون. لە ڕاگەیەندراوەکەدا جەخت کراوەتەوە کە دوای گفتوگۆیەکی ورد، ڕەشنووسی ڕێنماییەکان لە لایەن هەردوولاوە واژۆ کراوە تا ڕەوانەی سەرۆکایەتیی ئەنجوومەنی وەزیران بکرێت بۆ پەسەندکردنی کۆتایی، پڕۆسەکەش لەسەر بنەمای ڕەخساندنی هەلی یەکسان و پڕکردنەوەی شوێنە بەتاڵەکان بە کەسانی شایستە و بەپێی پێوەرە فەرمییەکان جێبەجێ دەکرێت.

پڕکردنەوەی پۆستە بەتاڵەکانی پەروەردە

ئەمڕۆ چوارشەممە 28ی تشرینی یەکەمی 2026، ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبوونەوەی ئاسایی خۆی ساز دەکات و تێیدا چەندین تەوەری هەستیار لەبارەی پەیوەندییە دارایی و نەوتییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا تاوتوێ دەکرێن. فەرمانگەی میدیا و زانیاری ڕایگەیاند کە لە بڕگەی یەکەمی کۆبوونەوەکەدا، شاندی دانوستانکاری هەرێمی کوردستان ڕاپۆرت و ئەنجامی دوا کۆبوونەوەیان لەگەڵ وەزارەتی دارایی فیدراڵ دەخەنە ڕوو، کە لە 24ی ئەم مانگە تایبەت بە بڕگە پێشنیازکراوەکانی ماددەی 10ی ڕەشنووسی بودجە بەڕێوەچوو بوو. لە بڕگەی دووەمی کۆبوونەوەکەشدا، ئەنجوومەنی وەزیران هەڵسەنگاندن بۆ ئەنجامی سەردانی شاندی باڵای حکوومەتی فیدراڵ دەکات بە سەرۆکایەتیی جێگری سەرۆک وەزیران بۆ کاروباری وزە و بەشداریی وەزیرانی نەوت و کارەبا، کە تایبەت بوو بە گفتوگۆکردن لەسەر دۆسیەکانی نەوت، وزە و ڕێکخستنیان لە چوارچێوەی ڕەشنووسی پڕۆژەیاسای بودجەی فیدراڵیدا.

پشکی بودجەی هەرێم لە بەغدا تاوتوێ دەکرێت

دارایی هەرێم: وردبینیی لیستی مووچە لە بەغدا ئەمڕۆ تەواو دەبێت و ناردنی پارە دواناکەوێت وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێشبینی دەکات پڕۆسەی پێداچوونەوە و ڕەوانەکردنی پارەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم لە لایەن بەغداوە دواکەوتنی زۆری تێدا ڕوونەدات، هاوکات ئاشکرای کرد کە وردبینیی لیستەکان لە قۆناغی کۆتاییدایە. سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند کە سەرەڕای ڕادەستکردنی لیستی مووچە لە کۆتایی هەفتەی ڕابردوودا، بەڵام تا ئێستا پڕۆسەی پێداچوونەوە لە بەغدا بەردەوامە و بڕیارە ئەمڕۆ تەواو بێت، هەروەها دوای پەیوەندیکردن بە وەزارەتی دارایی عێراقەوە، پشتڕاست کراوەتەوە کە وردبینییەکە لە لایەن بەشی موازەنەی وەزارەتەکەوە بەڕێوە دەچێت. بەرپرسانی دارایی هەرێمی کوردستان گەشبینیی خۆیان لەبارەی کاتی خەرجکردنی پارەکە دەربڕیوە، سەرچاوەکە جەختی لەوە کردەوە کە پێشبینی ناکرێت پێداچوونەوە و ناردنی شایستە داراییەکانی فەرمانبەرانی هەرێم وەک مانگەکانی پێشوو دوابکەوێت یان بکەوێتە دوای تەواوبوونی تەمویلکردنی سەرجەم وەزارەت و دامەزراوەکانی دیکەی عێراق.

وردبینیی لیستی مووچە لە بەغدا ئەمڕۆ تەواو دەبێ

خۆراکی سلێمانی: کێشەی برنج لە ڕێگەی بەندەری عەقەبەوە چارەسەر دەکرێت بەڕێوەبەرایەتیی دابەشکردنی خۆراک و بازرگانیی سلێمانی ڕایگەیاند کە بەهۆی ئاڵۆزییە سەربازی و ئەمنییەکانی گەرووی هورمز کێشە لە گەیشتنی باری برنج دروستبووە، بەڵام بۆ دەربازبوون لەو ئاستەنگە گواستنەوەی بارەکان لە ڕێگەی بەندەری عەقەبەوە دەستی پێکردووە و لە چەند ڕۆژی داهاتوودا کێشەکە بە تەواوی چارەسەر دەبێت. کامەران فەتاح، بەڕێوەبەری دابەشکردنی خۆراک و بازرگانیی سلێمانی دڵنیایی دایە هاووڵاتییان کە ئەم دواکەوتنە نابێتە هۆی پچڕانی بەشەخۆراکی مانگانە، لە کاتێکدا پێداویستیی مانگانەی پارێزگاکە 6 هەزار تەن برنجە. ناوبراو ئاشکراشی کرد کە گرێبەستێکی نوێی هاوردەکردنی 10 هەزار تەن برنج پەسەند کراوە و بۆ بنبڕکردنی گرفتەکە ڕاستەوخۆ دەست بە گواستنەوەی دەکرێت، جەختیشی کردەوە کە سەرجەم ماددەکانی دیکەی بەشەخۆراکی مانگانە بەردەستن و هیچ گرفتێکی کەمییان لە کۆگاکاندا نییە

چارەسەری بەپەلە بۆ کەمیی برنج لە سلێمانی

پڕۆژەی ڕووناکی: هەر هاوبەشێک لە ماوەی 50 ڕۆژدا پارەی کارەبا نەدات دەپچڕێت بەڕێوەبەرایەتیی پڕۆژەی ڕووناکی ئاگادارییەکی فەرمیی ئاراستەی سەرجەم هاوبەشانی کارەبا کرد و ڕایگەیاند کە پێویستە لە ماوەی 50 ڕۆژدا لە ڕێگەی سیستەمی ئەلیکترۆنیی (ئی-پسوولە)ـوە شایستە داراییەکانی کارەبا بدەن، بە پێچەوانەوە ڕێکاری بڕینی کارەبایان بەسەردا جێبەجێ دەکرێت. بەپێی ڕاگەیەندراوەکە، وادەی 50 ڕۆژەکە لە ڕێکەوتی دەرچوونی پسوولەکەوە لەسەر سەکۆی «ئی-پسوولە» هەژمار دەکرێت نەک لە کاتی گەیشتنی پسوولەی کاغەزی، لە کاتی پچڕانی کارەباشدا بەهۆی دواکەوتنی پارەدانەوە، پڕۆسەی گەڕانەوەکەی تەنها دوای دانەوەی تەواوی قەرزەکان دەست پێ دەکات و بە گشتی تا 24 کاتژمێر دەخایەنێت، لە هەندێک حاڵەتیشدا، بەتایبەت ئەگەر پارەکە لە ڕێگەی کارمەندی کۆکەرەوەوە درابێت، ڕەنگە زیاتریش بخایەنێت. پڕۆژەی ڕووناکی داوا لە هاووڵاتییان دەکات مانگانە لە ڕێگەی سەکۆکەوە چاودێریی پسوولەکانیان بکەن و یەکەکانیان لە ماڵپەڕی فەرمیی پڕۆژەکەدا تۆمار بکەن تا بەردەوام لە زانیاریی نوێ ئاگادار بن، هاوکات نوێترین پسوولەی کارەبا بۆ زۆربەی هاوبەشان لە سیستەمەکەدا بەردەست خراوە، ئەم پڕۆژەیەش بەشێکە لە هەوڵەکانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بۆ دابینکردنی کارەبای 24 کاتژمێری لە ڕێگەی پێوەری زیرەک و ڕێکخستنەوەی سیستەمی دابەشکردنەوە.

وادەی 50 ڕۆژ بۆ پارەدانی پسوولەی کارەبا

بەشی خۆراک لە شارەدێی عەربەت ئاگادارییەکی بەپەلەی ئاراستەی ئەو هاووڵاتییانە کرد کە پێشتر مامەڵەی جیاکردنەوەی فۆڕمی خۆراکیان ئەنجامداوە، داوایان لێدەکات بە مەبەستی دروستکردنی کارتی نەوت سەردانی بەڕێوەبەرایەتییەکە بکەن. بەپێی ڕوونکردنەوەی بەشەخۆراکی عەربەت، بەهۆی وەستانی بەرنامەی خۆراکەوە لە ئێستادا هاووڵاتییان ناتوانن فۆڕمەکانیان چاپ بکەن تاوەکو کارتی نەوتی پێ دەربکەن، بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیەش ئاسانکاری کراوە تا مامەڵەکانیان پەکینەکەوێت. هاووڵاتییان دەتوانن تەنها بە بردنەوەی کۆدی فۆڕمەکە، لەگەڵ کۆپیی کارتی نیشتمانیی کوڕ و کۆپیی فۆڕمی کۆنی ماڵە باوکی کوڕەکە، سەردانی بەشی خۆراک لە بەڕێوەبەرایەتییەکە بکەن تا ڕێکارەکانی دروستکردنی کارتی نەوتیان بۆ جێبەجێ بکرێت.

بەڵگەنامە پێویستەکان بۆ وەرگرتنی کارتی نەوت

لیژنەی دارایی: ناردنی پڕۆژەیاسای بودجە دواخرا و 120 هەزار کەس دادەمەزرێن پڕۆسەی ڕەوانەکردنی پڕۆژەیاسای بودجە بۆ پەرلەمانی عێراق تاوەکو 15ی تشرینی دووەم دواکەوت، لە کاتێکدا هەوڵەکانی پەرلەمان و حکوومەت بۆ کۆتاییهێنان بە دۆسیەی فەرمانبەرانی گرێبەست و کرێکارانی ڕۆژانە چڕتر کراونەتەوە. عودەی عەواد، سەرۆکی لیژنەی دارایی ڕایگەیاند کە هەماهەنگیی تەواو لەگەڵ کابینەی وەزاری هەیە تا سەرجەم گرێبەست و ڕۆژمزدییەکان بخرێنە سەر میلاکی هەمیشەیی، ئەمەش دوای بڕیارەکەی عەلی فالح زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق کە فەرمانی کردووە 120 هەزار دەرفەتی کاری نوێ لە بودجەی 2027دا پەسەند بکرێت، پرۆسەی دابەشکردنەکەش لە ڕێگەی پلاتفۆڕمێکی ئەلیکترۆنی و بەپێی ژمارەی دانیشتووانی هەر پارێزگایەک ڕێکدەخرێت. هاوکات فالح ساری، وەزیری دارایی عێراق دووپاتی کردەوە کە تەواوی شایستە داراییەکانی تایبەت بە بەهەمیشەییکردنی گرێبەستەکان لە خشتەی دارایی ساڵی 2027دا مسۆگەر کراون، سەبارەت بە پێشبینیی داهاتەکانیش ئاشکرای کرد کە بۆ دوورکەوتنەوە لە قەیرانی دارایی، نرخی فرۆشتنی نەوت بە شێوازێکی نەرم لە ناو ڕەشنووسەکەدا جێگیر کراوە.

سینەمای قەلەم

گەڕان بکە بۆ نوێترین فیلم و دراما جیهانیەکان لە سینەمای قەڵەم بە زمانی کوردی و بیانی

کوردستان