خۆپیشاندانەکانی فەرەنسا تەقینەوە

١٨ تشرینی یەكەمی ٢٠٢٦

بڵاویبکەرەوە لە

خۆپیشاندانی سەرتاسەری لە فەرەنسا گۆڕا بۆ پێکدادان و ئاژاوەی توند زیاتر لە 1200 کەس دەستگیر کران

شەپۆلێکی بەرفراوانی ناڕەزایەتی دژی گرانیی بژێوی و کەمبوونەوەی خزمەتگوزارییە گشتییەکان شارەکانی فەرەنسای گرتەوە و پاشان گرژییەکان لە چەندین شوێن تەقینەوە، بەپێی سەرچاوە هەواڵییەکان ئەمە یەکێکە لە توندترین شەپۆلەکانی ئاڵۆزی کە وڵاتەکە لە ماوەی دەیان ساڵی ڕابردوودا بەخۆیەوە بینیبێت. لە کاتێکدا سەدان هەزار کەس لە شارە جیاوازەکاندا بە شێوەیەکی هێمنانە ڕژانە سەر شەقامەکان، گرووپە توندڕەوەکان دەستیان بە بەئامانجگرتنی بینا گشتییەکان، تاڵانکردنی فرۆشگا گەورەکان و هێرشکردنە سەر هێزەکانی پۆلیس کرد. 

لە شاری لیمۆژ بینای شارەوانی ئاگری تێبەردرا، لە مارسیلیا خۆپیشاندەرانی دەمامکدار هەڵیانکوتایە سەر بینای شارەوانی و دروشمی توندڕەوییان لەسەر دیوارەکان نووسی، هەروەها لە لیۆنیش نووسینگەی گەشتیاریی شارەکە سووتێنرا. لە پاریس پێکدادانی توند لە نێوان پۆلیس و گەنجانی ناڕازی ڕوویدا و پۆلیس گازی فرمێسکڕێژی بەکارهێنا، لە کاتێکدا ژمارەیەک لە ئاژاوەگێڕان هەوڵی بڕینی کۆگای گەورەی گالێری لافایێتیان دا و ژمارەیەک بانک، فرۆشگای مۆبایلی SFR و براندە بازرگانییەکانی وەک لاکۆست تاڵان کران، هاوکات دەیان ئۆتۆمبێلیش لە شەقامەکاندا سووتێنران. 

سێباستیان لێکۆرنۆ، سەرۆکوەزیرانی فەرەنسا پاش سەردانیکردنی ناوچە زیانلێکەوتووەکان ڕایگەیاند کە حکوومەت لە بەرامبەر توندوتیژیدا پاشەکشە ناکات و هێزەکانی چەپی توندڕەو و تاوانبارانی بە دروستکردنی ئەم ئاژاوەیە تۆمەتبار کرد. لێکۆرنۆ هۆشداری دا کە ڕێگە نادەن هیچ لایەنێک پێش هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی داهاتوو توندوتیژی وەک گەرمکردنی گۆڕەپانەکە بەکاربهێنێت و کارنامەی سیاسیی خۆی بسەپێنێت. سەرۆکوەزیران ئاشکرای کرد کە زیاتر لە 1200 کەس لە سەرتاسەری وڵات دەستگیر کراون و زیاد لە 150 ئەفسەری پۆلیسیش بریندار بوون. 

سەبارەت بە ژمارەی بەشداربووان، لۆران نونێز، وەزیری ناوخۆی فەرەنسا بەشداریی نزیکەی 550 هەزار کەسی لە خۆپیشاندانەکاندا ڕاگەیاند، بەڵام سەندیکای کرێکارانی CGT ژمارەی خۆپیشاندەرانی بە زیاتر لە 800 هەزار کەس لەقەڵەم دا. لە هەمان کاتدا ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆک کۆماری فەرەنسا لە پەیامێکدا دووپاتی کردەوە کە سەرجەم ئەوانەی پەنایان بۆ ئاژاوە بردووە سزای یاسایی دەدرێن و جەختی کردەوە لەوەی کە دەوڵەت بە یەکگرتوویی لە بەرامبەر تێکدەراندا دەوەستێتەوە. 

ئەم شەپۆلە لە بنەڕەتدا لە مانگی ڕابردووەوە لە ناوچە هەژارنشینەکانی باکووری پاریس بەهۆی کەمیی مامۆستایان و خراپیی ژێرخانی قوتابخانەکان دەستیپێکرد، دواتر فراوان بوو بۆ بزووتنەوەیەکی سەرتاسەری دژی نایەکسانی، گرانیی سووتەمەنی و بەرزبوونەوەی تێچووی بژێوی. بەشێک لە خۆپیشاندەران بە هێلەکی زەردەوە دەرکەوتنەوە کە ناڕەزایەتییەکانی خولی یەکەمی سەرۆکایەتیی ماکرۆنی بیردەهێنایەوە. لە لایەکی دیکەوە، سەندیکاکانی پۆلیس هۆشدارییان دا لەوەی هێزەکانیان لە ژێر پەستانێکی ئەوپەڕی قورسدان و ڕووبەڕووی بۆسە و بەردبارانکردن دەبنەوە، لە کاتێکدا ڕەخنەش لە توندیی ڕێکارەکانی پۆلیس گیراوە، بەتایبەت دوای ئەوەی مێرمنداڵێک دەستێکی لەدەستدا کاتێک ویستی بۆمبێکی دەنگی هەڵبگرێتەوە. 

شەپۆلی ناڕەزایەتییەکان لە فەرەنسا بەستراوەتەوە بە ئاڵۆزی لە چەند وڵاتێکی دیکەی ئەوروپاش؛ لە بەلجیکا سەدان گەنج لە برۆکسل بەهۆی تێچووی خوێندنەوە پێکدادانیان لەگەڵ پۆلیس دروستکرد، لە پورتوگال دەیان هەزار کەس لە لیسبۆن دژی دووهێندەبوونی نرخی خانوبەرە ڕژانە سەر شەقام، لە ئیتاڵیا پۆلیس لە میلانۆ و بۆلۆنیا گازی فرمێسکڕێژ و ئاوی بۆ بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندەران بەکارهێنا، هەروەها لە ئەلبانیاش پێکدادان لە نێوان پۆلیس و خوێندکارانی ناڕازی بەردەوام بوو.