٣ ئازاری ٢٠٢٦
لەگەڵ بەروپێشچوونی گرژییەکان لە ناوچەی کەنداو و هەوڵەکانی ئێران بۆ پەکخستنی هاتوچۆ لە گەرووی هورمز، جیهان ڕووبەڕووی قەیرانێکی وزە بووەتەوە کە هاوشێوەی لە مێژووی هاوچەرخدا کەمە، ئەم گەرووە تەنها ڕێڕەوێکی ئاوی نییە، بەڵکو دەرچەی 20٪ بۆ 30٪ـی تەواوی نەوت و گازی جیهانە.
کیشوەری ئاسیا قوربانی گەورەی داخستنی گەرووی هورمزە
بەپێی نوێترین ئامارەکان، نزیکەی 80٪ بۆ 90٪ـی ئەو نەوتەی بە گەرووەکەدا تێپەڕ دەبێت بەرەو وڵاتانی ئاسیا دەچێت، داخستنی گەرووەکە مانای ئیفلیج بوونی پیشەسازییەکانی ئەم وڵاتانەیە.
چین: گەورەترین هاوردەکاری نەوتی جیهانە، ڕۆژانە چەندین ملیۆن بەرمیل نەوتی لەم ڕێگەیەوە بۆ دێت، هەرچەندە یەدەگی ستراتیژی هەیە، بەڵام بۆ ماوەیەکی درێژ بەرگەی ناگرێت.
ژاپۆن و کۆریای باشوور: ئەم دوو وڵاتە نزیکەی 90٪ـی نەوتەکەیان لە ڕێگەی گەرووی هورمزەوە دابین دەکەن، بۆ ئەوان، ئەمە تەنها قەیرانی ئابووری نییە، بەڵکو هەڕەشەیە لەسەر ژیانی ڕۆژانەی هاووڵاتییەکانیان.
هیندستان: سێیەم گەورەترین بەکاربەری نەوتە و زیاتر لە 50٪ـی پێویستییەکانی لەم گەروەوە دابین دەکات.
بازاڕی وزە و بازدانی نرخەکان
لەگەڵ بڵاوبوونەوەی هەواڵی داخستنی گەرووەکە، نرخی نەوتی خاوی برێنت بە خێرایی بەرزبوونەوەی بەخۆوە بینی و گەیشتە سەرووی 80 دۆلار، شارەزایان هۆشداری دەدەن کە ئەگەر داخستنەکە بەردەوام بێت، نرخەکە بە ئاسانی 100 دۆلار تێدەپەڕێنێت و لەوانەیە بگاتە 150دۆلار.
قەتەر گۆشەگیر کراوە
قەتەر کە یەکێکە لە گەورەترین هەناردەکارانی گازی سروشتی (LNG) لە جیهاندا، هیچ ڕێگەیەکی تری نییە بۆ ناردنی گازەکەی جگە لە گەرووی هورمز، ئەمە وڵاتانی ئەوروپاش تووشی کێشە دەکات کە لە دوای جەنگی ئۆکرانیاوە پشتیان بە گازی قەتەر بەستووە.
لە ئێستادا جیهان ناتوانێت دەستبەرداری گەرووی هورمز بێت و هیچ بەدیلێکی تەواویشی نییە، داخستنی ئەم دەرچەیە واتای تاقیکردنەوەی توانای بەرگەی ئابووری وڵاتانی زلهێز و گواستنەوەی جیهانە بۆ قۆناغێکی نادیار و پڕ لە قەیران، داهاتووی بازاڕەکانی وزە و جێگیری نرخەکان، ئێستا زیاتر لە هەمیشە بەستراوەتەوە بەو ئارامییەی کە پێویستە لەم ناوچە هەستیارەدا هەبێت.
